Ο χρόνος θα δείξει αν ο Barack Obama θα δικαιώσει τις μεγάλες προσδοκίες του κόσμου, εν τούτοις, οι πρώτες εντυπώσεις (και) της διαφημιστικής κοινότητας επιβεβαιώνουν ότι ο 44ος Πρόεδρος των ΗΠΑ είναι πράγματι ξεχωριστός.
Ήταν 5 Νοεμβρίου όταν έπειτα από καιρό η υφήλιος ένιωσε την ανάγκη να χαμογελάσει και να δηλώσει με πάθος «Ναι, μπορούμε. Μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο αύριο». Το όνειρο του Martin Luther King έμοιαζε πλέον με πραγματικότητα και η Rosa Parks μπορούσε πια να παραμείνει στη θέση της δίχως φόβο για τις αντιδράσεις των λευκών συνεπιβατών της...Και αυτό γιατί ξάφνου παράγοντες όπως το χρώμα του δέρματος, η εθνικότητα, οι πολιτικές πεποιθήσεις, η οικονομική κατάσταση και η ηλικία, ελάχιστη σημασία είχαν. Ο Barack Obama είχε εκλεγεί Πρόεδρος των ΗΠΑ, δίνοντας τέλος στην οκταετή διακυβέρνηση Bush και αποδεικνύοντας ότι με επιμονή, ικανότητα και λίγη τύχη τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο.
Ο νέος «πλανητάρχης» θεωρείται φαινόμενο. Όχι τόσο γιατί είναι ο πρώτος Αφροαμερικανός που θα κατοικήσει στο Λευκό Οίκο, αλλά κυρίως επειδή κατάφερε να γοητεύσει, να συγκινήσει, να ξεσηκώσει και να εμπνεύσει εκατομμύρια ανθρώπους. Ίσως, λοιπόν, ο χαρακτηρισμός «brand» να είναι άδικος ή υποτιμητικός για αυτόν το χαρισματικό ηγέτη. Είναι, όμως, δικαιολογημένος, μιας και με την πολυεπίπεδη καμπάνια του ο Barack Obama πέτυχε ότι και κάθε (πολύ) δημοφιλές brand: Να αποκτήσει, δηλαδή, πιστούς οπαδούς-πρεσβευτές, οι οποίοι έσπευσαν οικειοθελώς να αφιερώσουν χρόνο και ενέργεια για την καλύτερη προβολή του.
Έχοντας όλα αυτά κατά νου, το Marketing Week ζήτησε από επιφανείς εκπροσώπους της ελληνικής και διεθνούς διαφημιστικής κοινότητας να δώσουν το δικό τους ορισμό για το brand "Obama" και εν συνεχεία να προβλέψουν τις ευεργετικές συνέπειες που μπορεί να έχει η εκλογή του 47χρονου γερουσιαστή από το Illinois σε ένα άλλο brand, αυτό των ΗΠΑ, το οποίο εσχάτως είχε αποδειχτεί, το λιγότερο, προβληματικό. Ιδού τι μας απάντησαν...
Marketing Week: Ποιος είναι ο ορισμός που θα δίνατε στο brand "Barack Obama";
David AngeloΠρόεδρος, David & Goliath (ΗΠΑ)
Προσωποποίηση της ελπίδας και της αλλαγής
Αυτή η εκλογική αναμέτρηση ήταν αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες που θα ζήσουμε ποτέ. Δεδομένης της κατάστασης στην οποία βρίσκεται τόσο η αμερικανική όσο και η παγκόσμια οικονομία, δεν χρειαζόμασταν άλλον ένα υποψήφιο με χιλιοειπωμένες προεκλογικές υποσχέσεις. Αυτό που χρειαζόμασταν ήταν κάτι τελείως διαφορετικό, κάτι τολμηρό, κάτι που θα έδινε νέα πνοή στην πολιτική. Χρειαζόμασταν ένα σύμβολο ελπίδας και αλλαγής, το οποίο θα ενέπνεε μια ολόκληρη χώρα και θα προσέλκυε την προσοχή όλου του κόσμου.Ένα brand που θα αντιπροσώπευε κάτι, θα κατάφερνε να συνδεθεί μαζί μας και θα αξιοποιούσε τις νέες τεχνολογίες. Είχαμε ανάγκη, εν ολίγοις, ένα brand που θα δανειζόταν λίγη από τη «μαγεία» μερικών από τα σπουδαιότερα brands της εποχής μας, όπως η Nike (Just do it) και η Apple (Think different).
Ο Barack Obama δεν είναι άλλος ένας «δήθεν» ή φανφαρόνος πολιτικός. Είναι ένα ολοκαίνουργιο brand. Δημιούργησε ένα ολόκληρο κίνημα, χρησιμοποιώντας φρέσκια εικονογραφία (κάτι που θα φορούσαμε με υπερηφάνεια σε ένα T-shirt) και εργαλεία, όπως το Facebook και το Quick Time, μέσω των οποίων πέτυχε να επιτύχει την πολυπόθητη σύνδεση με τον κόσμο -όλα αυτά δεν μπόρεσε να τα συλλάβει το στρατόπεδο του McCain.
Η πιο σημαντική διάσταση του brand Obama ήταν η παρουσία του, τόσο οπτικά όσο και συναισθηματικά. Είναι η προσωποποίηση της ελπίδας και της αλλαγής - ένα θετικό σημάδι της νέας εποχής. Το γεγονός ότι αποτελεί τον πρώτο αφροαμερικανό Πρόεδρο στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα σε κάθε κάτοικο αυτής της χώρας. Ποιο είναι αυτό; Ότι αν κάνεις αυτό που πρέπει και έχεις κάτι ουσιώδες να πεις, τότε τα πάντα είναι πιθανά. Και αυτό είναι ένα καινούργιο κεφάλαιο στο branding. Όπως μπορείτε δε να αντιληφθείτε, εμένα με έπεισε...
Sergey Trofimenko, Partner, Point Passat communication group (Ρωσία) Δημοκρατία με Δ κεφαλαίο
Ο πατέρας μου Henry, ο οποίος εργάστηκε για πολλά χρόνια στο Institute of USA and Canada Studies στη Μόσχα, ήταν, επί Brezhnev, ειδήμων σε θέματα που αφορούσαν στις ΗΠΑ. Κάποτε, συζητώντας μαζί μου για τη διεθνή πολιτική, θέλησε να μου εξηγήσει ότι ο υποψήφιος που υποστήριζα δεν είχε καμμία απολύτως ελπίδα να εκλεγεί. Μου είπε λοιπόν: «Μα είναι απίθανο να εκλεγεί, είναι σαν να μου λες ότι μια μαύρη γυναίκα θα μπορούσε να γίνει Πρόεδρος των ΗΠΑ».Τελικά ο μακαρίτης ο πατέρας μου είχε άδικο. Όχι, δεν ήταν γυναίκα, αλλά ένας αφροαμερικανός άνδρας που εξελέγη Πρόεδρος των ΗΠΑ. Κατά τη γνώμη μου η Αμερική δεν ήταν ποτέ τόσο «ανοιχτόμυαλη» όσο ήθελε να δείχνει, ωστόσο μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι η εκλογή του Obama είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα δημοκρατίας με Δ κεφαλαίο.
Γιώργος Φλέσσας, Διευθύνων Σύμβουλος, Civitas Ketchum
Πολύτιμο μάθημα και για εμάς τους Έλληνες
Ο Barack Obama ως brand είναι η καλύτερη απάντηση των ΗΠΑ στον κόσμο. Υπόσχεται αυτό που η «αγορά των πολιτών» στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο θα ήθελε: ένας παγκόσμιος ηγέτης που κατανοεί τις αξίες μας, λαμβάνει υπόψη τη θέση μας και αποφασίζει επενδύοντας στην κοινή μας πορεία.Είναι φρέσκο, διαφορετικό και έξυπνο brand, το οποίο κατάφερε να ταυτίσει το προϊόν με πάντα επίκαιρες πολιτικές αξίες, και με τον τρόπο αυτό να είναι ταυτόχρονα mainstream και εναλλακτικό. Κάτι που αποδεικνύει τις δυνατότητες του αμερικανικού πολιτικού συστήματος να ακούει και να αυτοδιορθώνεται, έστω με τους ρυθμούς και τους περιορισμούς του.Βέβαια, είναι ένα brand που, πριν ακόμη «δοκιμαστεί», έχει δημιουργήσει προσδοκίες σε παγκόσμιο επίπεδο, οπότε η διαχείρισή του πρέπει να είναι πολύ προσεκτική.Τέλος, με δεδομένο τον πρωτοφανή βαθμό πολιτικοποίησης των αμερικανικών εκλογών, ας αναρωτηθούμε εμείς οι Έλληνες, που αγαπάμε την εύκολη κριτική: η δική μας πολιτική κουλτούρα πόσο επιτρέπει ριζικές αποφάσεις που βασίζονται σε πολιτικές αξίες και όχι σε πελατειακές σχέσεις; Το δικό μας πολιτικό σύστημα πόσο εύκολα μπορεί να πείσει και να εμπνεύσει, πόσο εύκολα μπορεί να μάθει από τα λάθη του ώστε να εξελιχθεί;
Είναι ένα megabrand η superbrand ή όπως αλλιώς ορίζεται ένα πολύ επιτυχημένο brand. Γιατί έχει όλα τα στοιχεία ενός επιτυχημένου brand: είναι διαφορετικό, απλό, σχετικό με τις ανάγκες και τις προσδοκίες του κοινού και απόλυτα συνεπές. Απευθύνεται στην καρδιά και εμπνέει. Το brand Obama είναι ένα ξεκάθαρο και ευχάριστο brand. Ένα brand γεμάτο αισιοδοξία, ελπίδα και όνειρο. Που δεν είναι άλλο από το γνήσιο Αμερικανικό Όνειρο που είχε κάπως «ξεπέσει».Όπως όλα τα πολύ επιτυχημένα brands, ο Obama χρησιμοποίησε ένα ιδιαίτερα επιτυχημένο marketing mix με αξιοθαύμαστη συνέπεια στο ύφος και τα μηνύματα. Σε όλο το φάσμα των επικοινωνιακών εργαλείων που χρησιμοποίησε. Από το λογότυπο, στρογγυλό όπως το «Ο» του ονόματός του, στα χρώματα της Αμερικής με μια λάμψη ανατολής/ελπίδας, μέχρι το επίσης στρογγυλό stage του Συνεδρίου, το ύφος του web site και η «γλώσσα του σώματος» στο debate, όλα αντανακλούσαν το brand personality του brand Obama με συνέχεια και συνέπεια.Αξιοποίησε με μοναδικό τρόπο το internet και τις νέες τεχνολογίες, κατάφερε να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει εκατομμύρια εθελοντές και να μαζέψει πολύ περισσότερα χρήματα που του εξασφάλισαν καλύτερο και μεγαλύτερο share of voice. Το slogan της εκστρατείας του απλό και μονοσήμαντο. Όλοι οι πολιτικοί ευαγγελίζονται την αλλαγή, ο Οbama κατάφερε να γίνει ο «ιδιοκτήτης» και ο εμπνευστής της αλλαγής. Τώρα όπως και κάθε brand, έτσι και το brand Obama θα πρέπει να τηρήσει την υπόσχεσή του.
Θόδωρος Σκυλακάκης
Μια από τις καλύτερες εκστρατείες των τελευταίων δεκαετιών
Η άποψη ότι οποιοσδήποτε πολιτικός μπορεί να αντιμετωπιστεί ως «μάρκα», με βρίσκει απολύτως αντίθετο. Ακόμα και η πιο ήπια άποψη -ότι μπορεί στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές να επισκιαστούν τα ανθρώπινα και πολιτικά χαρακτηριστικά ενός υποψηφίου από προκατασκευασμένες επικοινωνιακές συνταγές- είναι επίσης κατά τη γνώμη μου αβάσιμη.Ο μακρύς χρόνος της δοκιμασίας, οι εκατοντάδες ώρες στη ζωντανή τηλεόραση, στο ραδιόφωνο, σε συνεντεύξεις και σε άμεση επαφή με τους πολίτες, η εξονυχιστική έρευνα κάθε πτυχής της προηγούμενης ζωής των υποψηφίων, δεν αφήνει κανένα περιθώριο για την παρουσίαση μιας κατασκευασμένης εικόνας.Προφανώς οι ομάδες που υποστηρίζουν τους υποψηφίους επικοινωνιακά αναδεικνύουν τις καλύτερες πτυχές τους. Η απέναντι πλευρά επίσης αναδεικνύει (με σκληρότητα συνήθως), τις αδυναμίες τους και ο λαός τελικά συμπεραίνει.Στην περίπτωση του εκλεγμένου Προέδρου Obama, ένας εξαιρετικά ικανός υποψήφιος, εξέφρασε με μια από τις καλύτερες επικοινωνιακά, οργανωτικά και πολιτικά εκστρατείες των τελευταίων δεκαετιών, ένα πολύ ισχυρό πολιτικό αίτημα αλλαγής. Ταυτίστηκε με το αίτημα αυτό, το ενσάρκωσε ως προσωπικότητα (εδώ τον βοήθησε και η ασυνήθιστη προσωπική του ιστορία), με τρόπο μοναδικό και κατάφερε να πετύχει κάτι που εκ πρώτης όψεως φαινόταν σχεδόν ακατόρθωτο. Το επίτευγμα του δεν ήταν επίτευγμα επικοινωνίας (αν και ο ίδιος διαθέτει εξαιρετικά επικοινωνιακά χαρίσματα). Ήταν ένα επίτευγμα ανθρώπινο και πολιτικό.
Θαλής Κουτούπης, Σύμβουλος Επικοινωνίας
Μαύρη αλλαγή για άσπρη μέρα!
Αλέκα Παπαδία, Head Creative, Upset!
Ακαταμάχητος με αιτία
Αυτός που αποκαλείτε brand Obama έχει αρκετά χαρακτηριστικά που τον έκαναν ακαταμάχητο. Είναι νέος, όμορφος, διαφορετικός και έχει emotional sales proposition. Μίλησε όχι μόνο για καινούρια πράγματα αλλά με καινούριο τρόπο. Υιοθέτησε τα νέα μέσα για προβολή και δωρεές και τον υιοθέτησαν και αυτά. Είναι ένα -ως αποδείχτηκε- επικοινωνιακά επιτυχημένο brand. Μένει, όμως, να αποδείξει αν οι Αμερικάνοι θα τον ξανααγοράσουν.
Θα αποφύγω το χαρακτηρισμό “brand” όχι μόνο γιατί με ενοχλεί ως άνθρωπο όταν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο αλλά γιατί και «επικοινωνιακά» θεωρώ ότι τον αδικεί. Κατά τη γνώμη μου ο Barack Obama υπήρξε ο Σκηνοθέτης και ο Πρωταγωνιστής μιας απίστευτης καμπάνιας επαναλανσαρίσματος του προϊόντος που λέγεται Αμερική. Και ως «πρωταγωνιστής», ο Barack Obama υπήρξε ιδιαίτερα χαρισματικός αφού διαθέτει ένα ελκυστικά φρέσκο προφίλ το οποίο είναι αρεστό όχι μόνο στους νέους αλλά και στους πολιτικά αδιάφορους.Από την άλλη πλευρά, η επικοινωνιακή του ευφυΐα του έδινε τη δυνατότητα σε κρίσιμες στιγμές της προεκλογικής του εκστρατείας να μπορεί να μετατρέπει αυτό το φρέσκο προφίλ, σε ισορροπημένα σοβαρό, προκειμένου να μην αποξενώνει τους μεγαλύτερους σε ηλικία ψηφοφόρους αλλά και να παίρνει με το μέρος του τη διανοουμενίστικη πολιτική ελίτ της Αμερικής.Πέρα όμως από τη χαρισματικότητά του, ο Barack Obama δείχνει να διαθέτει και μια ουσιαστική ικανότητα για οργάνωση και διαχείριση. Ως «σκηνοθέτης-παραγωγός» της προεκλογικής καμπάνιας, επισημοποίησε τη χρήση του διαδικτύου και των δυνατοτήτων που αυτό παρέχει με τρόπο μοναδικό. Facebook, Μyspace και sms, κινητοποίησαν και εξασφάλισαν όχι μόνο τη συμμετοχή χιλιάδων εθελοντών αλλά και τη συγκέντρωση απίστευτων χρηματικών ποσών για την ενίσχυση της εκστρατείας του. Άλλωστε, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το MyBarackObama.com αριθμεί τουλάχιστον 900.000 μέλη.Κλείνοντας, θα έλεγα ότι Barack Obama, με την ικανότητά του να εμπνεύσει, να συγκινήσει και εν τέλει να κινητοποιήσει «την άλλη Αμερική», έδειξε ότι διαθέτει το όραμα αλλά και το ρεαλισμό για μια νέα εποχή...
Μάνος Γαϊτάνος, Αρχισυντάκτης Marketing Week
Ένα πολύ ενδιαφέρον case study
Όλα τα προϊόντα και οι υπηρεσίες, οποιασδήποτε μορφής, έχουν τις συγκυρίες τους. Στα χρονικά της επικοινωνίας υπήρξαν (και θα υπάρξουν) πολλές περιπτώσεις άψογα μελετημένων προϊόντων που απέτυχαν και, αντίστοιχα, προϊόντων χωρίς ιδιαίτερες ελπίδες που συνάντησαν απροσδόκητη επιτυχία. Τυχαίνει, έτσι απλά -ή καθόλου απλά- ένας απρόβλεπτος συγχρονισμός παραγόντων που οδηγούν στη μια ή στην άλλη εξέλιξη.Φαίνεται λοιπόν ότι ο Obama υπήρξε το «κατάλληλο προϊόν στην κατάλληλη στιγμή» - ένα νέο, άφθαρτο και πολλά υποσχόμενο προϊόν που κατάφερε να συγκινήσει το ευρύτατο κοινό του. Ίσως ο ίδιος ακριβώς, με τα ίδια επικοινωνιακά μέσα, σε μια άλλη στιγμή να είχε διαφορετικό αποτέλεσμα...Στην επικοινωνία, τώρα, αυτήν καθ’ αυτήν: Ήταν και είναι (υπήρξε και follow-up) υπόδειγμα πολιτικής καμπάνιας και συγκροτημένης δουλειάς. Τόσο απλή που θα έκανε τους δημιουργικούς να ανατριχιάσουν, συνάμα όμως και τόσο σαφής και κατανοητή. Επιπλέον, συνεπής στα εκφραστικά της μέσα από την αρχή ως το τέλος, δημιουργούσε -ακόμα και ασυναίσθητα- μια εντύπωση συνέπειας που εκτός από επικοινωνιακό θα αποτέλεσε και πολιτικό μήνυμα. Ένα πολύ ενδιαφέρον case study, για να βγάλουμε συμπεράσματα τι σημαίνει αποτελεσματική (και όχι ακαδημαϊκά δημιουργική) επικοινωνία.
Marketing Week: Τι πιστεύετε ότι σημαίνει η επικράτησή του Obama στις Αμερικανικές Εκλογές για το brand ΗΠΑ;
Sergey Trofimenko
Ας καπνίσουμε την πίπα της ειρήνης
Για το brand «ΗΠΑ» είμαι βέβαιος ότι αυτές οι εκλογές θα τους προσφέρουν νέες ευκαιρίες, καθώς ένας νεαρός, χαρισματικός ηγέτης ανήλθε στην εξουσία. Και είμαι πεπεισμένος ότι θα ανακτήσει την επιρροή των ΗΠΑ σε Αφρική και Ασία, κάτι που είχε χαθεί επί προεδρίας Bush. Όσο για τη χώρα μου τη Ρωσία, πιστεύω ότι είναι προτιμότερο να τηρήσουμε στάση αναμονής, ώστε να δούμε πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις μας. Ας μην αναλωνόμαστε σε ρητορική του Ψυχρού Πολέμου. Οι εκλογές ολοκληρώθηκαν και πλέον ήρθε η ώρα να αρχίσουμε τις εποικοδομητικές συνομιλίες για οποιοδήποτε θέμα υπάρχουν διαφωνίες. Είναι η ιδανική στιγμή για να θάψουμε, έστω προσωρινά, τα τσεκούρια του πολέμου και να καπνίσουμε την πίπα της ειρήνης.
Μαρία Λαζαρίμου Επαναπροσδιορίζοντας το Αμερικανικό Όνειρο
Ένα απαραίτητο και ιδιαίτερα δυναμικό relaunch με νέο positioning και νέα συσκευασία. Ο επαναπροσδιορισμός του Αμερικανικού Ονείρου πάνω σε αξίες όπως αποφασιστικότητα, επιμονή, ελπίδα και αισιοδοξία. Σε στάσεις που να εκφράζουν περισσότερο το «Εμείς» παρά το «Εγώ», σε έννοιες όπως ο αγώνας για το «κοινό καλό».
Γιώργος Φλέσσας Το re-branding μιας ηγετικής «μάρκας»
Η αφετηρία του απόλυτου re-branding μιας ηγετικής «μάρκας» που έχει ακόμη πολλά να προσφέρει. Σήμερα, την εποχή του παγκόσμιου χωριού, οι άυλες αξίες είναι πολύ πιο σημαντικές από τις υλικές. Γι’ αυτό μπορεί στο Πακιστάν και την Τουρκία οι ΗΠΑ να δαπανούν εκατομμύρια δολάρια και η φήμη τους να είναι καταρρακωμένη. Τα προηγούμενα χρόνια ήταν χρόνια εσωστρέφειας και φθοράς, αποξένωσης με τους συμμάχους του και μείωσης των αξιών του brand USA. Το brand USA έπρεπε να επαναλανσαριστεί με οδηγό τις θεμελιώδεις αξίες που περιέχει και, δίνοντας το παράδειγμα, να πει στον κόσμο: «Είδα τα λάθη μου, άλλαξα και είμαι έτοιμο να οικοδομήσω μια νέα σχέση εμπιστοσύνης».Εσωτερικά, μόνο και μόνο η είσοδος του πρώτου μαύρου πολιτικού στο Λευκό Οίκο αποτελεί ορόσημο για μια νέα εποχή. Η δημοκρατία στις ΗΠΑ λειτούργησε, κάτι που σημαίνει ότι για όλα υπάρχουν διέξοδοι και λύσεις. Μέχρι στιγμής, στο εξωτερικό, το brand USA έχει καταφέρει να κάνει τον κόσμο να πιστέψει τη διαδικασία της αλλαγής και να κερδίσει χρόνο. Φυσικά, στον ίδιο τον Πρόεδρο Barrack Obama μένει να μας πείσει ότι το re-branding πέτυχε και ότι ο κόσμος είχε δίκιο που πανηγύρισε μαζί του. Περιμένουμε.
Θαλής Κουτούπης Ένας λιγότερο αλαζονικός αυτοκράτορας
Διατήρηση της «αυτοκρατορικής» θέσης τους, αλλά με λιγότερες γωνίες στα αστέρια της σημαίας τους, δηλαδή, περισσότερη ειρήνη κι ανθρωπιά και λιγότερο φονταμενταλισμό κι αλαζονεία.
Αλέκα Παπαδία Η πολιτική στο επίκεντρο
Νομίζω ότι επικοινωνιακά βοήθησε πολύ την εικόνα της Αμερικής η εκλογή ενός προέδρου όπως ο Obama. Άλλωστε το slogan του «Change we can believe in» προοιωνίζει την αλλαγή. Αν αυτή η αλλαγή είναι προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο και αν η αλλαγή έχει την ίδια αξία για τους Αμερικανούς με τον υπόλοιπο κόσμο, είναι μια άλλη ιστορία. Σίγουρα, όμως, αυτό το brand, που λανσαρίστηκε επιτυχώς, κατάφερε, αν μη τι άλλο, να φέρει την πολιτική στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των Αμερικανών και αυτό είναι από μόνο του μια αλλαγή προς το καλύτερο.
Θόδωρος Σκυλακάκης Ο θρίαμβος της δημοκρατικής διαδικασίας
Η εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών διεθνώς (και πάλι επιτρέψτε μου να αποφύγω τη λέξη brand, οι χώρες έχουν αφάνταστα περισσότερο σύνθετη εικόνα από τα προϊόντα), είχε σε πολλές χώρες του κόσμου -και ιδίως στην Ευρώπη, τη Ρωσία και τις μουσουλμανικές χώρες- υποστεί πολύ μεγάλη φθορά. Η κακή αυτή εικόνα είχε επιτρέψει να αναδειχθούν όλα τα στερεότυπα για τον τρόπο που λειτουργεί η αμερικανική δημοκρατία. Πάρα πολλοί άνθρωποι είχαν σχεδόν τελεσίδικα καταλήξει σε μια σχέση αντιπαλότητας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η υποψηφιότητα και τελική επικράτηση του Barack Obama, στο πλαίσιο μιας μακροχρόνιας και συνταρακτικής εκστρατείας (με εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και την πρώτη φάση της αναμέτρησης με τη Hilary Clinton), αποτέλεσε για τη μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων του πλανήτη εκτός ΗΠΑ μια άνευ προηγουμένου έκπληξη, σε μια εκστρατεία, που (λόγω της παγκοσμιοποίησης) παρακολούθησαν από κοντά δισεκατομμύρια άνθρωποι. Μια εκστρατεία στην οποία πολλοί τοποθετήθηκαν ως κανονικοί οπαδοί, σαν να επρόκειτο για αναμέτρηση που αφορούσε τη δική τους χώρα (ίσως λόγω των ασυνήθιστων χαρακτηριστικών του Barack Obama που του επέτρεπαν να εμφανίζεται συμβολικά και πολιτικά διαφορετικός με τρόπο αυταπόδεικτο, αλλά και του γεγονότος ότι στην πρώτη φάση της εκστρατείας ήταν το απόλυτο outsider, κάτι που πάντα έλκει τη συμπάθεια).Τελικά πάρα πολλοί άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη ταυτίστηκαν με την εκστρατεία αυτή και ακόμα περισσότεροι θεώρησαν ότι η χωρίς ιστορικό προηγούμενο εκλογή ενός Αφροαμερικανού στο ισχυρότερο πολιτικό αξίωμα του πλανήτη, αποτελεί μια πολύ ισχυρή ένδειξη ότι η μεγάλη αυτή δημοκρατία συνεχίζει να ανανεώνεται και να εκπλήσσει. Με την απρόσμενη εκλογή του, ο Barack Obama πέτυχε να βελτιώσει την εικόνα της Αμερικής αλλά και να επαναβεβαιώσει την εμπιστοσύνη πολλών ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο στις δυνατότητες της δημοκρατικής διαδικασίας. Η βελτίωση αυτή της εικόνας των ΗΠΑ, αποτελεί προπαντός έργο του ιδίου και των πολλών -κυρίως νέων- ανθρώπων που πλαισίωσαν και συμμετείχαν στην εκστρατεία του. Δεν ήταν όμως μόνο δικό τους έργο.Οι αμερικανικοί θεσμοί, που πολλές φορές εδώ στην Ευρώπη υποτιμούμε ή ελάχιστα κατανοούμε, ήταν αυτοί που έδωσαν την ευκαιρία σε κάποιον που πριν από λίγα χρόνια ήταν άγνωστος, χωρίς δύναμη, όνομα και ισχύ, να διεκδικήσει επί ίσοις όροις και να κερδίσει το αξίωμα του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Η διαπίστωση αυτή (που γίνεται από πολύ περισσότερους σήμερα απ’ ότι σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή στο παρελθόν), βοηθά επίσης σε μια βαθύτερη αλλαγή της εικόνας των ΗΠΑ, που δεν αφορά μόνο τα επίκαιρα πρόσωπα, αλλά και κάποια μονιμότερα χαρακτηριστικά της αμερικανικής κοινωνίας.
Δέσποινα Ιωαννίδου Το επαναλανσάρισμα πέτυχε
Η επικράτηση του Barack Obama αναβίωσε με τον πιο θεαματικό τρόπο την «ξεχασμένη» και «γερασμένη» ίσως πολιτικά και κοινωνικά υπόσχεση της Αμερικής, που δεν είναι άλλη από το ότι η Αμερική είναι ένας τόπος όπου όλα είναι δυνατά.Αυτό αυτόματα καθιστά το «brand Aμερική» πιο φιλικό. Και όχι μόνο...Ξαφνικά το brand αρχίζει να κουβαλάει πάνω του συναίσθημα και μεγάλες υποσχέσεις, χαρακτηριστικά δηλαδή ενός mega brand...Το επαναλανσάρισμα πέτυχε γιατί έπεισε. Και έπεισε με μια ιστορία αληθινή που ίσως να μην ήταν δυνατή σε καμμία άλλη χώρα του κόσμου.
Το μήνυμα «Ο 21ος αιώνας αρχίζει τώρα» αναβόσβηνε στο συλλεκτικό ηλεκτρονικό εξώφυλλο του αμερικάνικου Esquire Οκτωβρίου. Αυτό που δεν έλεγε, ωστόσο, ήταν ότι μαζί με τον 21ο αιώνα μόλις είχε αρχίσει και η νέα εποχή του τύπου (έντυπου και μη).
Το Marketing Week επικοινώνησε με τον Sriram K Peruvemba, Vice President- Marketing της E Ink Corporation. Ποια είναι η συγκεκριμένη εταιρεία;Δημιουργήθηκε πριν από 11 χρόνια, βασιζόμενη σε έρευνα του MIT Media Lab και του Nicholas Negroponte και, όπως μαρτυρά η επωνυμία της, εξειδικεύεται στο ηλεκτρονικό μελάνι. Και μπορεί κύριο θέμα της συζήτησης να αποτέλεσε το (διάσημο πλέον) εξώφυλλο του Esquire, όμως αναπόφευκτα η σύντομη κουβέντα μας με τον S.K. Peruvemba κατέληξε στον επικείμενο (μαζικό) ερχομό του e-paper.
Μπορεί τα παραδοσιακά χάρτινα έντυπα να μην προσφέρουν τα οφέλη του ηλεκτρονικού χαρτιού, ωστόσο είναι 100% ανακυκλώσιμα. Σε τι βαθμό ισχύει αυτό για τα προϊόντα της E Ink;
Sriram K Peruvemba: Το χαρτί ίσως είναι 100% ανακυκλώσιμο, είναι, όμως, στην πραγματικότητα; Από πόλη σε πόλη, σε όλο τον κόσμο, το ποσοστό της ανακύκλωσης μπορεί να διαφέρει από 10% έως 50%. Επίσης, ένα φύλλο ηλεκτρονικού χαρτιού μπορεί να αντικαταστήσει μια μικρή βιβλιοθήκη, γύρω στα 700 κιλά εφημερίδων και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα περισσότερα.Θα πρέπει, λοιπόν, να ληφθεί υπόψη και το κόστος αντικατάστασης εκατοντάδων κιλών χαρτιού από ένα και μόνο φύλλο ηλεκτρονικού χαρτιού. Συνηθίζουμε να φυτεύουμε σπόρους για να αποκτήσουμε ώριμα δέντρα σε 20 χρόνια, ενώ μπορούμε να σώσουμε 20 δέντρα σε 20 λεπτά, αλλάζοντας, απλώς και μόνο τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε την πληροφορία.
Πολλά έχουν ειπωθεί για το ηλεκτρονικό εξώφυλλο του Esquire. Τι θα απαντούσατε σε όσους θεωρούν ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα διαφημιστικό τέχνασμα;
Πρόκειται για καλλιτεχνική έκφραση. Για το Esquire σηματοδοτεί την ιστορική στιγμή που η έντυπη έκδοση «αγκαλιάζει» την ηλεκτρονική. Το Esquire είναι πρωτοπόρο στη μετάβαση από τις παραδοσιακές έντυπες εκδόσεις στις ηλεκτρονικές.
Το ηλεκτρονικό χαρτί έχει ακόμα πολλά περιθώρια βελτίωσης και το κόστος είναι αρκετά υψηλό. Γιατί, λοιπόν, κάποιο περιοδικό να επιλέξει ένα ηλεκτρονικό εξώφυλλο αντί ενός χάρτινου;
Το παραδοσιακό, χάρτινο εξώφυλλο ενός περιοδικού είναι πολύ εύχρηστο και ευανάγνωστο, όμως το περιεχόμενό του δεν μπορεί να αλλάξει. Αντιθέτως, οι δικές μας εφαρμογές προσφέρουν τη δυνατότητα ανανέωσης τόσο της ύλης όσο και των καταχωρίσεων - αν και στην προκειμένη περίπτωση, το περιεχόμενο ήταν προκαθορισμένο.
Παρά το γεγονός ότι η ηλεκτρονική καταχώριση της Ford δεν... «ξεπήδησε» μέσα από τον κόσμο του Blade Runner ή του Minority Report, ήταν μια διαφήμιση που κέντριζε το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Πιστεύετε ότι οι διαφημιζόμενοι θα είναι διατεθειμένοι να καταβάλουν το (αρκετά υψηλότερο) τίμημα, προκειμένου να προβληθούν με αυτόν τον τρόπο;
Πιστεύουμε ότι θα το κάνουν. Με τον καιρό, θα γινόμαστε όλο και πιο δημιουργικοί με αυτού του είδους τις διαφημίσεις. Οι εφαρμογές μας μπορούν να αποκτήσουν κάθε σχήμα και μορφή (στην E-ink το σύνθημά μας είναι «think outside the rectangle»), είναι ευέλικτες, καταναλώνουν ελάχιστη ενέργεια και είναι ευανάγνωστες ακόμη και υπό το φως του ήλιου.
Μήπως τελικά αποτελεί το εξώφυλλο του Esquire τον προάγγελο μιας τεχνολογίας, η οποία θα επηρεάσει το μέλλον του έντυπου τύπου;
Ναι. Ανοίγονται πολλές δυνατότητες χάρη σε αυτό το εγχείρημα. Οι εφαρμογές της E Ink χρησιμοποιούνται ήδη σε eNewspapers και σε eBooks, όπως η ασύρματη συσκευή ανάγνωσης Amazon Kindle.
Θα επιμείνω λίγο στο θέμα του έντυπου τύπου. Εκτιμάτε συνεπώς ότι σε 10 χρόνια θα έχει μειωθεί αισθητά η παρουσία του; Ότι τα έντυπα θα αποτελούν πια τη μειονότητα;
Ένα ποσοστό των έντυπων εκδόσεων θα μεταπηδήσει στο ηλεκτρονικό χαρτί. Ωστόσο, είναι δύσκολο να κάνει κάποιος εκτίμηση ως προς το πότε και το ακριβές ποσοστό. Πάντως, το ερώτημα δεν είναι εάν θα γίνει κάποτε, αλλά πότε θα γίνει. Οι εφημερίδες στη Βόρεια Αμερική βρίσκονται σε πτώση, ο παραδοσιακός έντυπος τύπος καταναλώνει δένδρα και ολόκληρα δάση. Για την παραγωγή χαρτιού σπαταλώνται νερό και ενέργεια και αυτή η σπατάλη δεν αντανακλάται στο κόστος της εφημερίδας, του περιοδικού ή του βιβλίου.Αυτά τα παραδοσιακά μέσα θα αποτελέσουν κάποια στιγμή πολυτέλεια, καθώς το ποσοστό του αναλφαβητισμού θα ελαττώνεται παγκοσμίως και η ζήτηση για χαρτί θα αυξάνεται επιταχύνοντας, κατ’ επέκταση, το ρυθμό καταστροφής των δασών. Σε αυτήν την ερώτηση είχε κληθεί να απαντήσει ο Steve Ballmer, CEO της Microsoft. Ποια ήταν η απάντησή του; Ότι σε δέκα χρόνια δεν θα κυκλοφορούν ούτε εφημερίδες ούτε περιοδικά τυπωμένα σε χαρτί.
Κάτι τελευταίο. Να αναμένουμε την καθιέρωση του ηλεκτρονικού μελανιού και σε άλλες αγορές εκτός από αυτήν των ΜΜΕ;
Ήδη τα προϊόντα της E Ink χρησιμοποιούνται σε μια σειρά από εφαρμογές όπως τα κινητά τηλέφωνα, τα ρολόγια χειρός, οι έξυπνες κάρτες, οι ηλεκτρονικές ταμπέλες τιμών σε καταστήματα. Άρα, ναι είμαι αισιόδοξος.
Η επιστημονική φαντασία στα... περίπτερα
Αναρωτιέστε τι μπορεί να σημαίνει αυτή η εξέλιξη για το μέλλον του έντυπου τύπου; Πιστεύετε ότι μάλλον θα αργήσει να ξημερώσει η ημέρα που κάποιο ελληνικό περιοδικό θα κυκλοφορήσει στα περίπτερα με ηλεκτρονικό εξώφυλλο;Ε, ακριβώς επειδή το Marketing Week αντιμετώπιζε ανάλογους προβληματισμούς, ζήτησε από μερικούς περιφανείς εκπροσώπους του Τύπου (4 Τροχοί, Esquire, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Option Press και Status) καθώς και από ένα δεδηλωμένο λάτρη των νέων τεχνολογιών, τον Νάσο Κυρατζόγλου της Tribal DDB Athens, να αξιολογήσουν το εξώφυλλο του Esquire και να σχολιάσουν τη διαφαινόμενη νέα τάξη πραγμάτων.
Θωμάς Παπαπάσχος, Σύμβουλος Έκδοσης των περιοδικών της Option Press «Καθήκον μας να αξιοποιούμε την τεχνολογία»
Μια από τις πιο σημαντικές προκλήσεις της εποχής μας είναι η δημιουργία concepts που μπορούν να ξαφνιάσουν ευχάριστα τον καταναλωτή. Είναι σημαντικό να εκμεταλλευόμαστε τις τεχνολογικές καινοτομίες και να τις συνδυάζουμε με τα αναμφισβήτητα διαχρονικά values του περιοδικού τύπου. Πόσο μάλλον όταν αυτά διατηρούν το value for money, τη χρηστικότητα και την ουσία της επικοινωνίας και δεν αποτελούν απλά κάτι ρηχό και πρόσκαιρο. Η τεχνολογία έχει πολλά να μας δώσει και καθήκον μας είναι να την αξιοποιήσουμε στο μέγιστο θετικό βαθμό.
Κίμων Φραγκάκης, Διευθυντής του περιοδικού Status «Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός»
Η κίνηση του σπουδαίου εντύπου μου γέννησε δύο απορίες για το κόστος της.Πρώτον, στο περιβάλλον: Ένα εξώφυλλο που αναβοσβήνει λειτουργεί με μπαταρία. H Anya Kamenetz, δημοσιογράφος του Fast Company, επιχείρησε να βρει τις «πράσινες» συνέπειες. Συνυπολόγισε την κατασκευή των μπαταριών στην Κίνα, την αποστολή στο Μεξικό, την τοποθέτηση στο εξώφυλλο από μεξικανούς εργάτες και την μεταφορά των περιοδικών με -κλιματιζόμενα- φορτηγά στο κέντρο διανομής του Κεντάκι. Κατέληξε πως 150 επιπλέον τόνοι CO2 εκλύθηκαν στην ατμόσφαιρα. Επισήμανε ακόμα ότι 100.000 μπαταρίες θα πάνε στα σκουπίδια και ότι πολλές χιλιάδες περιοδικών δεν θα ανακυκλωθούν αφού θα έχουν ενσωματωμένη την μπαταρία.Η δεύτερη απορία μου ήταν για το κόστος στο περιοδικό: Ένα εξώφυλλο που αναβοσβήνει είναι πανάκριβο. Διάβασα μονάχα ότι το λογαριασμό τον πλήρωσε η Ford. Με αντάλλαγμα τη διαφημιστική προβολή -επίσης με Ε Ιnk- του νέου της SUV.Eπιτρέψτε μου να προσθέσω την αύξηση των πωλήσεων του ενεργοβόρου οχήματος στο αρνητικό «carbon footprint» του συγκεκριμένου τεύχους.
Λουκάς Καρνής, Διευθυντής Σύνταξης του Esquire «Ένα "back to the future" τόλμημα άξιο συγχαρητηρίων»
Ήμουν στον 42ο όροφο στα headquarters του εκδοτικού ομίλου Hearst όταν ο Διευθυντής του αμερικανικού Esquire έβγαλε από το δερμάτινο φάκελό του επτά συλλεκτικά αντίτυπα του περιοδικού. Ο David Granger, Διευθυντής της αμερικανικής έκδοσης, συμμάχησε με την τεχνολογία E Ink για ένα "back to the future" εξώφυλλο.Αν και φανατικός οπαδός αλλά και συνεργάτης του περιοδικού, το συγκεκριμένο εξώφυλλο δεν με εξέπληξε όσο θα περίμενα. Θα το ήθελα πιο δημιουργικό, περισσότερο κοντά στη φύση του περιοδικού, παρά ένα marketing gimmick.Βέβαια, έγιναν πολλά πρωτοσέλιδα ως προς αυτήν τη σύμπραξη του Esquire με την Ε Ink τεχνολογία και το περιοδικό βρέθηκε να φιγουράρει σε αναρίθμητα sites και blogs. Συνεπώς το πολυπόθητο για κάθε προϊόν buzz επετεύχθη.Το Esquire τόλμησε να επενδύσει χωρίς να υπολογίσει είτε το κόστος είτε το feedback. Για αυτό και μόνο, για τη διάθεση του να πειραματιστεί και να ταρακουνήσει τα λιμνάζοντα νερά του περιοδικού τύπου, του αξίζουν πραγματικά πολλά συγχαρητήρια.Χρήστος Μπλέτας, Υπεύθυνος περιοδικών Έψιλον, On Off και Gourmet της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας «Είναι πολλά τα πλεονεκτήματα...»Πιστεύω ότι μάλλον το μέλλον είναι εκεί, καθώς έχει τα πλεονεκτήματα και από τους δύο κόσμους, τον έντυπο και τον ψηφιακό.Tο ηλεκτρονικό χαρτί είναι μια τεχνολογία προβολής σε νέου τύπου οθόνες που μιμείται την εμφάνιση του τυπωμένου χαρτιού. Αντίθετα από τις γνωστές επίπεδες οθόνες που ανανεώνονται συνεχώς με ένα πολύ γρήγορο ρυθμό δεκάδων κύκλων το δευτερόλεπτο (Hz), τα e-paper displays μπορούν να διατηρήσουν τα στοιχεία που προβάλλουν (κείμενο και εικόνες) συνεχώς, χωρίς να χρειάζονται ηλεκτρικό ρεύμα παρά μόνο όταν αλλάζουν το περιεχόμενό. Αυτό κάνει τις συσκευές να έχουν ελάχιστες μπαταρίες, να είναι εντελώς επίπεδες και σχετικά φθηνές.Μερικές μάλιστα είναι και ευλύγιστες, σαν ένα χαρτόνι. Το e-paper θεωρείται πολύ πιο εύκολο στην ανάγνωση από τις κοινές οθόνες. Αυτό προκύπτει από τη σταθερότητα της εικόνας, το καλό κοντράστ, το οποίο είναι παρόμοιο με αυτό μιας εφημερίδας, και την ευρεία γωνία παρατήρησης. Επίσης, ένα άλλο πλεονέκτημα είναι η ποσότητα της ύλης που μπορούν να αποθηκεύσουν. Σε μια μικρή φορητή συσκευή μπορεί κανείς να έχει κανείς μια βιβλιοθήκη.
Μιχάλης Σταυρόπουλος, Διευθυντής Σύνταξης περιοδικό 4 Τροχοί "The day after"
Δεν υπήρξαν λίγες οι φορές που με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του περιοδικού μεταξύ σοβαρού και αστείου φανταστήκαμε πως θα ήταν αν τα γραφικά και οι φωτογραφίες του περιοδικού μπορούσαν να μεταβάλλονται με το χρόνο, να έχουν κίνηση, να παίρνουν ζωή... «Μια μέρα έτσι θα είναι», λέγαμε και θυμόμασταν τη σχετική σκηνή από το Minority Report. Η πραγματικότητα ήρθε αυτή τη φορά πολύ πιο γρήγορα να δικαιώσει τους οραματισμούς της επιστημονικής φαντασίας.Σίγουρα, προς το παρόν, υπάρχουν περιορισμοί σε κόστος, χρόνο παραγωγής κλπ. Όμως, πόσες φορές δεν μας έχουν εκπλήξει τα τελευταία χρόνια οι ανατροπές που έχει φέρει η τεχνολογία... Σκεφθείτε τους υπέρμαχους του φιλμ, που ορκίζονταν ότι η ψηφιακή φωτογραφία θα πάρει δεκαετίες μέχρι να το αντικαταστήσει. Και έγινε μέσα σε μια νύχτα. Ποιος ξέρει; Μπορεί στο απώτερο μέλλον τα περιοδικά να μην αντικατασταθούν από το ίντερνετ, αλλά από ένα ηλεκτρονικό «φύλλο» στο οποίο κάθε μήνα ο αναγνώστης θα «φορτώνει» τα θέματα του καινούργιου τεύχους και θα έχει τη δυνατότητα να το ξεφυλλίζει, όπως και σήμερα/Και τότε, τσίγκοι, τυπογραφία, διανομή, θα πάρουν θέση στο λεξικό μαζί με λέξεις όπως ο σκοτεινός θάλαμος, η εμφάνιση και οι διαχωρισμοί. Ο ρόλος όσων σχεδιάζουν το περιοδικό αυτό θα γίνει ακόμα πιο δημιουργικός, αφού οι σελίδες δεν θα έχουν το σημερινό στατικό χαρακτήρα, οι αναγνώστες θα είναι ακόμα πιο ευτυχείς, το ίδιο και τα δένδρα του Αμαζονίου.
Νάσος Κυρατζόγλου, Creative Director της Tribal DDB Athens «Μελάν-e;»
Πολύ πετυχημένη (τουλάχιστον όσον αφορά το marketing) η κίνηση του Esquire να χρησιμοποιήσει το E Ink στο εξώφυλλο του τεύχους του. Το τελικό αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό, αν και η τεχνολογία δεν είναι καινούργια μιας και την έχουμε δει σε προϊόντα όπως το Sony LIBRe αλλά και σε αρκετά ρολόγια χειρός ή τοίχου. Παρ’ όλα αυτά, το Esquire κυριολεκτικά αγόρασε την είσοδό του στην Ιστορία, μιας και πλέον σε κάθε άρθρο σχετικό με το ηλεκτρονικό μελάνι η αναφορά στο «πρώτο εξώφυλλο περιοδικού που έκανε χρήση της τεχνολογίας» θα είναι λογική και αναμενόμενη.Η οικολογική φύση του, η δυνατότητα συνδυασμού του με άλλες υπάρχουσες «πλαστικές» συσκευές, όπως υπολογιστές, κινητά κ.τ.λ., αλλά -κυρίως- τα δύο βασικά χαρακτηριστικά του, η «χάρτινη υφή» και οι ελάχιστες απαιτήσεις ενέργειας, κάνουν το ηλεκτρονικό χαρτί μια τεχνολογία που θα συναντήσουμε στο άμεσο μέλλον. Αυτό δεν σημαίνει, πάντως, απαραίτητα ότι θα αντικαταστήσει τις οθόνες ή το παραδοσιακό χαρτί. Το πιθανότερο είναι να τροποποιήσει κάποιες καθημερινές μας συνήθειες. Σύντομα; Δεν το γνωρίζω. Στο κάτω-κάτω, αν έχει δίκιο το εξώφυλλο του Esquire και πράγματι το μέλλον είναι εδώ, πού είναι το φαγητό-σε-χάπια μου και ο προσωπικός μου τηλεμεταφορέας;
Η άποψη των διαφημιζόμενων Ζητήσαμε από δύο διαφημιζόμενους -το Star Channel και το MTV- οι οποίοι απευθύνονται κατά κύριο λόγο σε νεανικά κοινά να καταθέσουν την άποψή τους για την καινοτόμο τεχνολογία της E Ink και να μας πουν εάν θα τους ενδιέφερε, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, να προβληθούν μέσω μιας ηλεκτρονικής καταχώρισης. Ιδού τι μας απάντησαν...
Λόλα Νταϊφά, Διευθύντρια Γραφείου Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του Star Channel «Θέμα χρόνου η εξάπλωσή του e-paper»
Η εξέλιξη της τεχνολογίας είναι πάντα εντυπωσιακή. Βεβαίως αυτήν τη στιγμή μιλάμε για κάτι εντελώς καινοτόμο και εξαιρετικά ακριβό, αλλά, όπως γίνεται συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις, σε σύντομο χρονικό διάστημα, η τεχνολογία αυτή θα εξαπλωθεί, θα γίνει προσιτή και φυσικά τότε θα μπορεί να αξιοποιηθεί και από εμάς. Πριν όμως από τις καταχωρίσεις σε εσωτερικές σελίδες, θα χρησιμοποιηθεί βεβαίως στα εξώφυλλα και τα οπισθόφυλλα όπου η επένδυση μπορεί να αποδώσει καλύτερα.
Μιχάλης Ρίζος, New Digital Media Manager MTV Greece «Μια eye catching καινοτομία»
To MTV ήταν και είναι πρωτοποριακό στους τρόπους προσέγγισης και δημιουργίας σχέσης με τη νεολαία. Οπωσδήποτε τέτοιες καινοτομίες εφάπτονται στις στρατηγικές της επικοινωνίας του καναλιού, πόσο μάλλον όταν αυτό είναι νεοσύστατο στον ελληνικό χώρο. Ο συγκεκριμένος τρόπος διαφήμισης, είναι eye catching, είναι trendy, είναι προς το παρόν εναλλακτικός.Το MTV άλλωστε, εκτός από την τηλεοπτική πλατφόρμα και τη «ζωντανή» παρουσία του με δρώμενα και συναυλίες, επενδύει και στηρίζεται στις νέες τεχνολογίες, δημιουργώντας έτσι μια τρίτη ξεχωριστή πλατφόρμα επικοινωνίας.Επομένως και το MTV θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τον τρόπο προβολής αυτόν για την προώθηση των εκάστοτε αναγκών του (πρόγραμμα, διαγωνισμοί, κοινωνικά μηνύματα κλπ), εάν και εφ όσον η πλατφόρμα αυτή μπορεί να ενσωματωθεί σε έντυπα μέσα, που απευθύνονται στον πυρήνα του κοινού του MTV, δηλαδή το νεανικό κοινό.
Συνδυάζοντας το «έξυπνο» marketing με τη διάθεση για συνεχή βελτίωση των παροχών της προς τους πελάτες, η Mastercard αποδεικνύει ότι κάποια brands είναι πράγματι ανεκτίμητα.
Στο περιθώριο της Mastercard Day, η Beatrice Cornacchia, Head of Customer Marketing Europe, συνομίλησε με το Marketing Week για τη διαρκώς αναπτυσσόμενη -άρα και ενδιαφέρουσα- αγορά των πιστωτικών καρτών. Προέβλεψε ότι είναι θέμα χρόνου η καθιέρωση των ανέπαφων πληρωμών και στη χώρα μας, αναφέρθηκε στην καμπάνια Priceless και αποκάλυψε, μεταξύ άλλων, ότι επόμενος στόχος της είναι «να αισθάνονται οι πελάτες μας ότι η πιστωτική κάρτα τους αποτελεί τον καλύτερό τους φίλο».
Αναφέρατε κατά τη διάρκεια της παρουσίασής σας ότι γνωρίζετε καλά την ελληνική αγορά. Πώς θα την περιγράφατε;
Beatrice Cornacchia: Είναι μια ενδιαφέρουσα αγορά γιατί είναι γεμάτη προκλήσεις. Τα μετρητά παραμένουν «ο βασιλιάς», ωστόσο τα εμπόδια είναι πλέον λιγότερα για εμάς. Οι Έλληνες ταξιδεύουν όλο και συχνότερα, η διείσδυση του internet είναι μεγάλη... Πιστεύω ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για να εξαπολύσουμε μια πιο οργανωμένη επίθεση κατά των... μετρητών. Οι Έλληνες έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται τη χρησιμότητα των πιστωτικών καρτών, συνεπώς, αν αναλάβουμε δράση, θα καταφέρουμε να αυξήσουμε τη χρήση τους.
Και πώς σκοπεύετε να δράσετε;
Καταρχάς, θα πρέπει να εκπαιδεύσουμε το κοινό, κάτι που δεν κάνουμε όπως θα έπρεπε. Πρέπει να τους εξηγήσουμε πώς να χρησιμοποιούν τις κάρτες και ποια είναι τα οφέλη γι΄ αυτούς. Και βεβαίως να καταστήσουμε σαφές ότι οι πιστωτικές κάρτες αποτελούν έναν από τους πλέον ασφαλείς τρόπους πληρωμής, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με ό,τι πιστεύει η κοινή γνώμη. Αυτό που λέω πάντοτε είναι ότι αν χάσεις το πορτοφόλι σου, τα χρήματα σου θα «κάνουν φτερά».Αν απολέσεις, όμως, την πιστωτική σου κάρτα, τότε δεν υπάρχει πρόβλημα. Διότι ακόμα και αν δεν την μπλοκάρεις άμεσα, βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας είσαι υπεύθυνος μόνο για συναλλαγές που συνολικά δεν ξεπερνούν τα 150 ευρώ. Άρα, για να ολοκληρώσω, το πρώτο πράγμα που οφείλουμε να κάνουμε είναι να εκπαιδεύσουμε τους Έλληνες και να τους ενημερώσουμε για την προστιθέμενη αξία των πιστωτικών καρτών.
Ποιο μέσο προβολής θεωρείτε ως το καταλληλότερο για την εκπαίδευση των καταναλωτών;
Θα έλεγα ότι το καλύτερο εργαλείο επικοινωνίας είναι οι τράπεζες. Και αυτό γιατί οι υπάλληλοι στα καταστήματα είναι αυτοί που καλούνται να αναλύσουν στον πελάτη τα προτερήματα του προϊόντος. Ένα άλλο σημαντικό εργαλείο είναι η επικοινωνία των τραπεζών, τις οποίες καλούμαστε να αξιοποιήσουμε. Βεβαίως, εξαρτάται και από τις ιδιαιτερότητες κάθε αγοράς, όμως σε γενικές γραμμές εκτιμώ ότι τα above-the-line μέσα δεν ενδείκνυνται για την εκπαίδευση του καταναλωτικού κοινού.
Κάρτες Mastercard έχουν στην κατοχή τους πολλά διαφορετικά κοινά. Ποιο είναι, ωστόσο, το πολυτιμότερο για εσάς;
Δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσω κάποιο, όμως ένα κοινό στο οποίο επενδύουμε πολλά είναι αναμφίβολα το premium κοινό. Παλιότερα το premium ήταν συνυφασμένο με τους εύπορους καταναλωτές. Πλέον προσπαθούμε να το συσχετίσουμε περισσότερο με τον τρόπο ζωής και λιγότερο με την οικονομική κατάσταση. Premium σημαίνει πρωτίστως να είσαι «ψαγμένος», να είσαι εξοικειωμένος με την τεχνολογία… Γι΄ αυτό σκοπεύουμε να επανατοποθετήσουμε την gold card ως την καλύτερη επιλογή για ανθρώπους νεαρής ηλικίας, για ανθρώπους οι οποίοι είναι έξυπνοι.
Πότε ήταν πιο εύκολο να προσεγγίζετε αποτελεσματικά το καταναλωτικό κοινό; Πριν 5 ή 10 χρόνια ή στην εποχή μας; Σας ρωτάω γιατί μπορεί να έχετε πλέον περισσότερα όπλα στη φαρέτρα σας, όμως δεν είναι λίγοι οι καταναλωτές οι οποίοι έχουν κουραστεί από όλον αυτό τον ορυμαγδό διαφημιστικών μηνυμάτων.
Για μένα αυτό που έχει σημασία είναι τι θα πεις στους καταναλωτές και όχι πόσα θα τους πεις. Και είμαι πεπεισμένη ότι η δουλειά μας είναι ευκολότερη στις μέρες μας γιατί ο κόσμος έχει καλύτερη αντίληψη των πραγμάτων, είναι περισσότερο πρόθυμος να ακούσει αυτά που έχεις να του πεις και καταβάλει προσπάθειες για να καταλάβει την προστιθέμενη αξία. Άρα μπορεί να τους «βομβαρδίζουμε», ωστόσο οι καταναλωτές είναι πολύ έξυπνοι και έχουν την ικανότητα να αξιολογούν τα μηνύματα που λαμβάνουν.
Και σίγουρα είναι περισσότεροι πρόθυμοι να σας ακούσουν χάρη και στην επιτυχημένη καμπάνια Priceless της Mastercard. Τι το ξεχωριστό είχε τελικά η συγκεκριμένη καμπάνια και αποδείχτηκε τόσο δημοφιλής;
Το γεγονός ότι στην καρδιά της δεν βρίσκεται η κάρτα, το προϊόν, αλλά οι άνθρωποι. Αυτή είναι η βασική ιδέα. Ήταν ένα πολύ δυνατό μήνυμα για μια πιστωτική κάρτα να δηλώσει ότι «υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν μπορεί να αγοράσει το χρήμα». Όμως, δεν ήταν αυτός ο μόνος λόγος που η καμπάνια αποδείχτηκε τόσο δημοφιλής. Έπαιξε ρόλο, επίσης, η μορφή της καμπάνιας η οποία μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή ανάλογα με τις καταναλωτικές τάσεις και τις ανάγκες κάθε αγοράς.Για παράδειγμα, στην Ιταλία πρωταγωνιστούν κυρίως νεαροί άνθρωποι, ενώ στην Ινδία εστιάσαμε σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πρόκειται, εν ολίγοις, για μια εύπλαστη, ζωντανή καμπάνια, η οποία είναι κατάλληλη για κάθε περίσταση.
Εξ ου και η δήλωσή σας ότι η Priceless παραμένει μια καινούργια καμπάνια, έτσι; Άρα να υποθέσω ότι ουδέποτε σκεφτήκατε να την αντικαταστήσετε με κάποια άλλη;
Όχι, βέβαια. Ποτέ δεν αλλάζεις κάτι, το οποίο αποδίδει τέλεια. Χάρη σε αυτήν την καμπάνια κερδίσαμε όσα περισσότερα θα μπορούσαμε να είχαμε κερδίσει σε κάθε αγορά. Είμαστε παντού οι κορυφαίοι σε διαφημιστική αναγνωρισιμότητα και το θετικό είναι ότι η καμπάνια έκανε πολλούς να ασχοληθούν με αυτήν και να δημιουργήσουν χιουμοριστικά βίντεο και παρωδίες της Priceless. Η καμπάνια έγινε μέρος της ζωής τους.
Πάντως, η αναγνωρισιμότητα δεν συνεπάγεται απαραίτητα και πιστότητα. Πόσο εφικτός είναι ο στόχος «πιστοί πελάτες» στην αγορά των πιστωτικών καρτών;
Άλλος στόχος είναι η αναγνωρισιμότητα και άλλος η πιστότητα. Δίνουμε έμφαση στον πρώτο γιατί επιθυμούμε να έχουμε ένα ισχυρότατο brand. Όσο για το θέμα της πιστότητας, ένας πελάτης πρέπει να είναι πιστός όχι μόνο στη Mastercard αλλά και στην τράπεζα. Και αυτό γιατί ο κυριότερος πελάτης μας είναι ουσιαστικά οι τράπεζες. Το πρώτο βήμα είναι συνεπώς η αναγνωρισιμότητα, όμως εκτιμώ ότι οφείλουμε να κάνουμε πλέον το επόμενο βήμα που είναι η σύνδεση του πελάτη με το brand. Θέλω να αισθάνονται οι πελάτες μας ότι η πιστωτική κάρτα είναι ο καλύτερός τους φίλος. Αυτή είναι η επόμενη πρόκληση για εμάς και είναι αρκετά μεγάλη, δεν συμφωνείτε;
Σίγουρα είναι. Πείτε μου κάτι άλλο. Ανέκαθεν η τηλεόραση αποτελούσε το κύριο μέσο προβολής για τη Mastercard. Θα συνεχίσετε να στηρίζεστε σε αυτήν σε τόσο μεγάλο βαθμό και στο μέλλον;
Η καμπάνια Priceless γιγαντώθηκε και αγαπήθηκε τόσο πολύ χάρη και στην τηλεόραση, ωστόσο όσο περισσότερο αξιολογούμε και καταλαβαίνουμε την καμπάνια μας τόσο περισσότερο επιδιώκουμε να προσθέτουμε και άλλα μέσα όπως το διαδίκτυο, τα έντυπα και το ραδιόφωνο. Αυτήν τη στιγμή η τηλεόραση παραμένει το κύριο μέσο για εμάς, όμως αν συνεχίσουμε να βασιζόμαστε αποκλειστικά σε αυτήν τότε δεν θα κάνουμε καλά τη δουλειά μας. Όσο πιο σύνθετες θα γίνονται οι αγορές, τόσο λιγότερο θα επενδύουμε στην τηλεόραση.
Σε επίπεδο b-t-l, η Mastercard επενδύει παραδοσιακά στις χορηγίες. Γιατί αποτελεί αυτό το εργαλείο επικοινωνίας βασικότατο συστατικό του marketing mix της Mastercard;
Επενδύσαμε στη χορηγία πριν από αρκετά χρόνια. Και ο λόγος που το κάναμε ήταν επειδή αναζητούσαμε ένα μέσο που θα επέτρεπε στη Mastercard να μιλήσει σε κάθε γλώσσα. Διότι επιθυμούσαμε ένα εργαλείο μέσω του οποίου θα καταφέρνανε να προσεγγίσουμε τα κοινά που μας ενδιέφεραν. Εξ ου και η απόφασή μας να συνδεθούμε με το ποδόσφαιρο. Τότε οι χορηγίες δεν αποτελούσαν κάτι περισσότερο από μια ευκαιρία για διάδοση του brand μας.Πλέον, όμως, έχουν εξελιχθεί σε ένα μέσο, το οποίο μπορούν να αξιοποιήσουν προς όφελός τους και οι τράπεζες. Γιατί σχετιζόμαστε ως εκ τούτου με χορηγίες; Διότι επιθυμία μας είναι να προσφέρουμε στους πελάτες μας τις τράπεζες και εν συνεχεία στους πελάτες των πελατών μας χειροπιαστούς λόγους για να χρησιμοποιούν τις κάρτες τους.
Και ακριβώς επειδή πελάτες σας -και δη σημαντικοί- είναι και οι γυναίκες, δεν δραστηριοποιείστε πια μόνο στην αθλητική χορηγία...
Όντως. Θα εξακολουθήσουμε, πάντως, να επενδύουμε στην αθλητική χορηγία. Και όχι μόνο στο ποδόσφαιρο, το οποίο είναι πολύ δημοφιλές στην Ευρώπη, αλλά και στο σόφτμπολ, το γκολφ, το ράγκμπι, το μπέιζμπολ και άλλα αθλήματα. Όπως αναφέρατε, οι γυναίκες αποτελούν ένα πολύ ενδιαφέρον κοινό για εμάς, συνεπώς έχουμε αρχίσει να στρεφόμαστε τόσο σε μουσικές εκδηλώσεις, όπως τα Brit Awards, όσο και σε επιδείξεις μόδας. Επίσης, δίνουμε πια μεγαλύτερη έμφαση σε θέματα που αφορούν στον τρόπο ζωής και, εν ολίγοις, οι 3 ενότητες της χορηγικής μας δράσης είναι ο αθλητισμός, το lifestyle και η ψυχαγωγία.
Δεδομένης της διαρκούς εξέλιξης της τεχνολογίας, εγώ, ως κάτοχος κάρτας Mastercard, γιατί θα πρέπει να ανυπομονώ για το μέλλον;
Καθότι για έναν κάτοχο πιστωτικής κάρτας είναι ό,τι σημαντικότερο να λειτουργεί και να εξασφαλίζει ασφαλείς και ταχύτατες συναλλαγές, η Mastercard επιδιώκει οι κάρτες της να γίνονται ολοένα και πιο λειτουργικές, ασφαλείς και γρήγορες. Όταν λέω πιο γρήγορες αναφέρομαι στην τεχνολογία Paypass, η οποία εκτιμώ ότι θα αποτελέσει το μέλλον των πιστωτικών καρτών γιατί επιτρέπει τις ανέπαφες πληρωμές για μικρά ποσά.Αυτή η ξεχωριστή ιδιότητά της θα ενθαρρύνει την καθημερινή χρήση των πιστωτικών καρτών. Ίσως αυτήν τη στιγμή κάποιος να διστάζει γιατί δεν είναι τόσο γρήγορη η διαδικασία που απαιτείται και υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσο είναι ασφαλής, ωστόσο σύντομα αυτό θα αλλάξει.
Πότε εκτιμάτε, λοιπόν, ότι θα καθιερωθούν οι contactless κάρτες στην Ελλάδα;
Οι κάρτες paypass είναι ήδη μια πραγματικότητα, μιας και λανσάρονται σταδιακά, στη μια μετά την άλλη, σε διάφορες χώρες. Είναι δύσκολο να θέσω ένα χρονοδιάγραμμα, αλλά, αν έπρεπε να προβλέψω, θα έλεγα σε λιγότερα από 10 χρόνια. Η εποχή όταν οι ανέπαφες κάρτες θα εισέλθουν στην καθημερινότητά μας είναι πιο κοντά από όσο πιστεύουμε. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ μπορείς να χρησιμοποιήσεις τέτοιες κάρτες ακόμα και σε ταξί.
Όπως είναι πλέον εφικτή και η χρήση της τεχνολογίας paypass σε κινητά τηλέφωνα...
Η ιδέα είναι να μπορούμε στο μέλλον να χρησιμοποιούμε το κινητό μας τηλέφωνο ως άλλη κάρτα για την πραγματοποίηση συναλλαγών. Έχουμε την τεχνογνωσία ώστε να καθιερωθεί και αυτή η καινοτομία. Μπορεί να μην χρησιμοποιείται από πολλούς και να απαιτείται χρόνος έως όταν εξελιχθεί σε προϊόν ευρείας κατανάλωσης, όμως δεν θα αργήσει αυτή η μέρα. Δεν το νομίζω...
Ποια είναι κατά τη γνώμη σας σπουδαιότερη καινοτομία της Mastercard σε ό,τι αφορά το marketing;
Το γεγονός ότι αναγνωρίσαμε πως το marketing είναι κάτι περισσότερο από μια διαφημιστική καμπάνια. Ότι καταλάβαμε πολύ νωρίτερα από τους ανταγωνιστές μας πως το marketing σημαίνει να κατανοείς τις ανάγκες των πελατών σου. Και ό,τι κάνουμε δεν το κάνουμε απλώς έχοντας το brand κατά νου, αλλά και για να αυξήσουμε τα οφέλη που αποκομίζουν οι πελάτες.Ήμασταν οι πρώτοι, οι οποίοι τους ρωτήσαμε τι είδους προϊόντα επιθυμούν, γιατί δεν χρησιμοποιούν την κάρτα τους, τι θα ήθελαν προκειμένου να την χρησιμοποιούν περισσότερο κ.ο.κ.. Πιστεύω, λοιπόν, ότι ήμασταν ιδιαίτερα καινοτόμοι στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίσαμε τις τράπεζες και τους κατόχους των πιστωτικών καρτών.
Λύστε μου μια απορία. Πολλοί πελάτες, μεταξύ των οποίων και εγώ, ενοχλούνται από τη συνήθεια των τραπεζών να μας προσεγγίζουν τηλεφωνικά για να μας προτείνουν επίμονα διάφορα προϊόντα και υπηρεσίες.
Γιατί σας ενοχλεί;
Διότι δεν χρειάζεται να μου τηλεφωνούν. Αν θελήσω κάτι, ξέρω πού να απευθυνθώ. Τι θα συμβουλεύατε τις τράπεζες, ώστε να βελτιώσουν την επικοινωνία με τους πελάτες τους;
Είμαι πολύ χαρούμενη που μου κάνατε αυτή την ερώτηση γιατί ένα από τα πλέον επιτυχημένα προγράμματα που έχουμε εφαρμόσει αφορά στους ταμίες στα καταστήματα τραπεζών. Βοηθούμε τις τράπεζες να εκπαιδεύσουν τους υπαλλήλους τους στην προώθηση των πιστωτικών καρτών. Πώς να επικοινωνούν και -το κυριότερο- να γνωρίζουν να προσφέρουν το κατάλληλο προϊόν στον κατάλληλο πελάτη. Δεν είναι εύκολο, είναι μακρά η διαδικασία, όμως το πρόγραμμα έχει φέρει αποτελέσματα.
Το σύνθημα «Priceless» της Mastercard είναι πασίγνωστο. Ποιο είναι, ωστόσο, το σύνθημα ή η φράση, που εκφράζει τη δική σας φιλοσοφία;
Ποτέ μη σταματάς. Πάντα να πηγαίνεις μπροστά. Άρχισα να εργάζομαι στη Mastercard πριν από 17 χρόνια, όταν ανέλαβα τη θέση της γραμματέως του ανθρώπου που έφερε το brand στην Ιταλία. Από τότε δεν σταμάτησα ποτέ. Πολλοί με ρωτούν γιατί παραμένω στην ίδια εταιρεία έπειτα από τόσα χρόνια. Είναι απλό. Διότι, πηγαίνοντας πάντοτε μπροστά, καταφέρνω να εξελίσσομαι στη δουλειά μου.
Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον case study όχι μόνο γιατί κατάφερε να αποκτήσει γρήγορα οπαδούς και στις 5 ηπείρους, αλλά και επειδή επιθυμεί να μιλήσει και ελληνικά. Άραγε τι έχει να κερδίσει η ελληνική αγορά από τον ερχομό του Euronews; Ο Philippe Cayla, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Euronews, ενός δικτύου το οποίο εκπέμπει σε 135 χώρες, συνομίλησε με το Marketing Week για την προοπτική λανσαρίσματος του ελληνικού Euronews. Και όχι μόνο, αφού επισήμανε τα χαρακτηριστικά και τη φιλοσοφία που καθιστούν ξεχωριστό το σταθμό και αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην ανεξαρτησία των ΜΜΕ, την Κίνα και τη... CIA.
Μάθαμε ότι ήρθατε στην Ελλάδα προκειμένου να συζητήσετε με την ΕΡΤ το ενδεχόμενο δημιουργίας του ελληνόφωνου Euronews...
Philippe Cayla: Ακριβώς. Αυτή είναι η επιδίωξή μας. Συναντήθηκα με τον κύριο Παναγόπουλο -δεν ήταν η πρώτη φορά- για να τον ενημερώσω σχετικά με τις εξελίξεις σε ό,τι αφορά το σταθμό και να του ξαναπώ πόσο πολύ μας λείπει η ελληνική γλώσσα. Το Euronews είναι ένας πολύγλωσσος σταθμός, ο οποίος μιλάει ήδη 8 γλώσσες, και σκοπεύει να... μάθει άλλες 4.
Πόσο καιρό θα χρειαστείτε για να τα καταφέρετε;
Philippe Cayla: Θα ήθελα να αποκτούμε ένα κανάλι κάθε χρόνο: 9 το 2009, 10 το 2010 και ούτω καθεξής. Έχουμε τη δυνατότητα να φτάσουμε έως τα 16, ωστόσο τα 12 κανάλια είναι πιο ρεαλιστικός στόχος. Το πρόβλημα είναι ότι σε αντίθεση με τη Δυτική Ευρώπη όπου έχουμε λανσάρει κανάλια στις κυριότερες γλώσσες -αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά και πορτογαλικά- στην Ανατολική Ευρώπη έχουμε εισχωρήσει μόνο στη Ρωσία. Επιθυμία μας είναι, λοιπόν, να επεκταθούμε και σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Πολωνία και η Τσεχία.
Ποια θεωρείτε ως τα κυριότερα οφέλη που θα αποκομίσουν η ΕΡΤ και οι έλληνες τηλεθεατές χάρη στο ελληνικό Euronews;
Philippe Cayla: Καταρχάς να διευκρινίσω ότι τα ρεπορτάζ του Euronews δεν είναι μετάφραση από τη μία γλώσσα στην άλλη. Η ειδησεογραφία για κάθε κανάλι παράγεται από μια ξεχωριστή ομάδα δημοσιογράφων, οι οποίοι εργάζονται στα γραφεία μας στη Λυών. Όμως η ιδιαιτερότητα του Euronews είναι ότι κάθε ομάδα συνεργάζεται με τις υπόλοιπες, δεν είναι απομονωμένη. Με άλλα λόγια, ανάλογα με το θέμα και την εξειδίκευση, οι αντίστοιχοι δημοσιογράφοι κάθε καναλιού μαζεύονται στο ίδιο τραπέζι και συζητούν. Κάθε ένας εξ αυτών χρησιμοποιεί τα ίδια πλάνα, μοντάρει το βίντεο με τον ίδιο τρόπο και σέβεται τη φιλοσοφία του σταθμού, όμως προσαρμόζει το κείμενο ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της κάθε γλώσσας. Δεν το μεταφράζει, αλλά το προσαρμόζει. Κατά κάποιο τρόπο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Euronews είναι 1 κανάλι σε 8 γλώσσες. Σωστότερο είναι, ωστόσο, το «8 προγράμματα με το ίδιο βίντεο».
Άρα και το ελληνικό Euronews θα «βγαίνει» από τη Λυών...
Philippe Cayla: Ναι. Οι έλληνες δημοσιογράφοι θα δούλευαν μαζί με τους υπόλοιπους συναδέλφους τους. Όσο για τα οφέλη που θα προκύψουν, αυτά είναι κατά τη γνώμη μου τα εξής τρία: Πρώτον, οι Έλληνες θα έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν καλύτερα την Ευρώπη. Διότι μπορεί να μεταδίδεται το αγγλικό Euronews στη χώρα σας, όμως δεν μιλούν όλοι οι Έλληνες αγγλικά. Θα τους βοηθήσει στη δουλειά τους, στα ταξίδια τους... Θα αισθανθούν περισσότερο Ευρωπαίοι. Δεύτερον, το ελληνικό Euronews θα είναι διαθέσιμο μέσω των 39 δορυφόρων μας. Που σημαίνει ότι όλοι οι απόδημοι Έλληνες στην Αυστραλία, στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και οπουδήποτε αλλού θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθούν άλλο ένα ελληνικό κανάλι. Και το τρίτο και ίσως σημαντικότερο όφελος είναι ότι η παρουσία ελλήνων δημοσιογράφων στα γραφεία μας θα επηρεάσει την ειδησεογραφική μας ατζέντα. Και αυτό γιατί θα μπορούμε να χρησιμοποιούμε πλάνα της ΕΡΤ και το πιθανότερο είναι να υπάρχουν περισσότερα ελληνοκεντρικά θέματα στο πρόγραμμά μας. Όχι μόνο στο ελληνικό, αλλά και στα υπόλοιπα 8 κανάλια μας.
Το Euronews θα εκπέμπει σε 24ωρη βάση;
Philippe Cayla: 24 ώρες το εικοσιτετράωρο από την πρώτη ημέρα λειτουργίας...
Ενδιαφέρον. Και πόσο κοστίζει, παρακαλώ;
Philippe Cayla: Το ποσό που απαιτείται για κάθε γλώσσα είναι 5 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η δημόσια τηλεόραση έχει δαπανήσει κατά καιρούς περισσότερα για αμφίβολης ποιότητας και ωφελιμότητας προγράμματα...
Philippe Cayla: Είναι πολύ φθηνό. Για την ώρα η ΕΡΤ ενδιαφέρεται να εντάξει 3-4 εκπομπές του Euronews μεταφρασμένες στο πρόγραμμα κάποιου από τα ψηφιακά κανάλια της. Είναι ένα πρώτο βήμα, ένα ενδιαφέρον βήμα, όμως δεν είναι αρκετό. Δεν είναι το ίδιο λίγες εκπομπές με ένα ολόκληρο κανάλι. Ευελπιστώ ότι αργά ή γρήγορα η ελληνική κυβέρνηση θα πάρει τη σωστή απόφαση.
Μακάρι το ελληνικό Euronews να γίνει σύντομα πραγματικότητα. Θα ήταν μια καλοδεχούμενη πρόταση σε μια χώρα, όπου κυριαρχούν τα μονοθεματικά δελτία, τα ανούσια σχόλια και η ενοχλητική δραματοποίηση των ειδήσεων.
Philippe Cayla: Τα προγράμματά μας είναι υψηλής ποιότητας και οι δημοσιογράφοι μας είναι ανεξάρτητοι. Φιλοσοφία του Euronews είναι να μην εκφράζονται προσωπικές απόψεις παρά μόνο τα απολύτως απαραίτητα για να κατανοήσει ο τηλεθεατής το θέμα. Τίποτα περισσότερο. Γι’ αυτό ακριβώς διατρανώνουμε ότι είμαστε το μόνο ενημερωτικό κανάλι για ενήλικες. Διότι δεν τους λέμε τι να σκεφτούν, τους αφήνουμε να σκεφτούν.
Πώς θα περιγράφατε τον τυπικό τηλεθεατή του Euronews;
Philippe Cayla: Έχει ενδιαφέρον η ερώτησή σας γιατί αν δείτε τα στατιστικά θα αντιληφθείτε ότι, όπως και στην περίπτωση των περισσότερων ενημερωτικών σταθμών, οι άνδρες τηλεθεατές είναι περισσότεροι από τις γυναίκες. Η αναλογία είναι γύρω στο 60-40. Όμως, αυτοί που μας παρακολουθούν δεν είναι μόνο υψηλού βιοτικού επιπέδου αλλά διαθέτουν και ανώτερη μόρφωση. Το CNN απευθύνεται ως επί το πλείστον σε επιχειρηματίες, ενώ το Euronews προσελκύει και καθηγητές, φοιτητές, δημοσιογράφους... Δεν ασχολούμαστε μόνο με επιχειρηματικά θέματα, αλλά εστιάζουμε και στον πολιτισμό, τις επιστήμες και τον αθλητισμό. Προσπαθούμε να καλύπτουμε κάθε πτυχή της καθημερινότητας μας. Αυτή η πολυθεματικότητα συν το γεγονός ότι είμαστε πολύγλωσσοι αποτελούν τους δύο σημαντικότερους λόγους χάρη στους οποίους έχουμε πλέον στην Ευρώπη. την υψηλότερη τηλεθέαση από κάθε άλλο ενημερωτικό σταθμό. Το Euronews μιλάει τη γλώσσα της Ευρώπης, αφού εκπέμπουμε στη μητρική γλώσσα του 60% των ευρωπαίων πολιτών. Και αυτός είναι ο λόγος που θέλουμε να προσθέσουμε και άλλες γλώσσες. Για να ενισχύσουμε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημά μας. Σκοπεύω, λοιπόν, να ενημερώσω τη Διοίκηση της ΕΡΤ ότι βρισκόμαστε σε προχωρημένες επαφές με άλλες χώρες. Για παράδειγμα, η τουρκική κυβέρνηση εξέφρασε την επιθυμία να ενταχθεί η TRT ως μέτοχος και να χρηματοδοτήσει άμεσα τη δημιουργία του τουρκικού Euronews. Πιθανότατα αυτό θα συμβεί μέσα στο 2009.
Πώς και αποφασίσατε να προβείτε αυτή την περίοδο στον ανασχεδιασμό του λογοτύπου, των σκηνικών και του site σας;
Philippe Cayla: Πρόκειται για ένα έργο, το οποίο διήρκεσε γύρω στους 18 μήνες. Ο προηγούμενος σχεδιασμός είχε γίνει το 1995, συνεπώς ήταν πλέον παρωχημένος και θέλαμε να τον αλλάξουμε. Επιλέξαμε την εταιρεία FFL, η οποία έχει δημιουργήσει δεκάδες επιτυχημένες καμπάνιες και μείναμε ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα. Το καινούργιο λογότυπο, ένας λευκός κύκλος σε μαύρο φόντο, είναι απλό, όμως έχει πολλαπλά νοήματα. Μπορεί να είναι το «μάτι» της κάμερας, η γη, το φεγγάρι. Εγώ το αντιλαμβάνομαι ως το σύμβολο του διαφωτισμού στο σκοτάδι της άγνοιας. Επίσης, συμβολίζει την αξία του «αγνού». Γιατί αυτήν; Διότι είναι μια μικρή λέξη, κατανοητή, ένα σύμβολο διαφάνειας, ειλικρίνειας, σαφήνειας και άλλων αξιών οι οποίες θεωρούμε ότι εκφράζουν τη γραμμή του Euronews.
Είστε ο Πρόεδρος του Euronews εδώ και 5 χρόνια. Ποια θεωρείτε ως τη μεγαλύτερη αλλαγή που έχει συντελεστεί στα ΜΜΕ και στην Ευρώπη γενικότερα;
Philippe Cayla: Οφείλω να ομολογήσω ότι με προβληματίζει η αυξημένη αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη. Οι κύριοι Murdoch και Malone είναι οι ισχυρότεροι μεγιστάνες των ΜΜΕ στην Ευρώπη. Ο Rupert Murdoch σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο και ο John Malone στα δίκτυα. Όλη η Ανατολική Ευρώπη ανήκει στην εταιρεία του, τη Liberty Media. Με την εξαίρεση του Bertelsmann δεν υπάρχουν αρκετοί ισχυροί ευρωπαϊκοί ιδιωτικοί όμιλοι ΜΜΕ. Έτσι, οι Αμερικανοί έχουν τον έλεγχο. Εμείς στο Euronews προσπαθούμε να υπερασπιστούμε την ευρωπαϊκή άποψη.
Πόσο σας απασχολεί το γεγονός ότι η ΕΕ δεν έχει καταφέρει -όχι τουλάχιστον στο βαθμό που κάποιοι ήλπιζαν- να αναπτύξει μια ευρωπαϊκή ταυτότητα και να αμβλύνει τις εθνικιστικές διαφορές μεταξύ των λαών;
Philippe Cayla: Έχετε δίκιο, όμως ευτυχώς υπάρχουν αρκετοί Ευρωπαίοι. Εννοώ ότι εγώ, εσείς και πολλοί άλλοι ταξιδεύουμε, συναναστρεφόμαστε άλλους λαούς... Χρειάζεται να καταλάβουμε ο ένας τον άλλο. Έχω δύο παιδιά ηλικίας 26 και 19 ετών, τα οποία ταξιδεύουν συνεχώς. Για τη δουλειά τους, για τις σπουδές τους, βρίσκονται συνεχώς στο δρόμο. Αυτό δεν ίσχυε πριν 20 ή 30 χρόνια. Ως εκ τούτου θα έλεγα ότι προσφέρουμε κάποιου είδους επικοινωνιακό εργαλείο στους Ευρωπαίους οι οποίοι αισθάνονται πραγματικά Ευρωπαίοι. Πριν από λίγες εβδομάδες με κάλεσε ο Πρόεδρος της Κομισιόν, Jose Manuel Barroso. Στη συνάντηση, του επισήμανα ότι η κύρια δυσκολία που αντιμετωπίζει το Euronews είναι ότι η δημοτικότητά του εκτός Ευρώπης είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι εντός αυτής. Εμείς οι Ευρωπαίοι θεωρούμε ότι στην ήπειρό μας τα πράγματα δεν είναι ρόδινα, όμως για τον υπόλοιπο κόσμο η Ευρώπη συνοδεύεται από μία λάμψη. Όποιος πάει στην Αφρική, στην Αμερική, στην Ασία, θα αντιληφθεί ότι έχουν σε μεγάλη εκτίμηση την Ευρώπη. Ο κύριος Barroso συμφώνησε μαζί μου.
Συνήθως δεν εκτιμούμε αυτό που έχουμε...
Philippe Cayla: Έτσι είναι. Μπορεί, λοιπόν, το Euronews να είναι ένα κανάλι για τους Ευρωπαίους, όμως εκτός Ευρώπης μας θεωρούν ως ένα προϊόν made in Europe. Και αυτό είναι κάτι πολύ ευχάριστο γιατί, όπως συνέβαινε στον 20ό αιώνα με το made in Germany, το made in Europe είναι στην εποχή μας συνώνυμο της ποιότητας. Πώς μεταφράζεται η ποιότητα στην περίπτωση ενός ενημερωτικού σταθμού; Σε ανεξαρτησία των δημοσιογράφων, η οποία δυστυχώς δεν θεωρείται από όλους κεκτημένο δικαίωμα. Σε άλλες ηπείρους δεν είναι τόσο υψηλή η ποιότητα της ειδησεογραφικής κάλυψης.
Πιστεύετε ότι υπάρχει έλλειψη αντικειμενικότητας στα διεθνή ΜΜΕ;
Philippe Cayla: Σε κάθε χώρα υπάρχουν νόμοι που προστατεύουν τη δεοντολογία. Δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα ποιες επιχειρήσεις είναι ανεξάρτητες και ποιες προωθούν τα συμφέροντα των αφεντικών τους. Αυτό που γνωρίζω, πάντως, είναι ότι το Euronews είναι τυχερό που δεν έχει κάποιον ιδιώτη για ιδιοκτήτη. Για την ακρίβεια, δεν έχουμε καν έναν ιδιοκτήτη, αλλά 22. Και ουδείς κατέχει την πλειοψηφία. Αυτό σημαίνει ότι είμαστε ανεξάρτητοι, τελείως ανεξάρτητοι. Δεν υπάρχει κάποιος που θα επιβάλει την άποψή του στους δημοσιογράφους μας. Απλώς πρέπει να συμφωνήσουν αυτοί μεταξύ τους και με τον προϊστάμενό τους.
Μιας και μιλάμε περί αντικειμενικότητας, επιθυμείτε να εκπέμπει το Euronews και στην Κίνα ή μήπως φοβάστε ότι θα σας ασκηθούν πιέσεις για τον καθορισμό και το ύφος της θεματολογίας σας;
Philippe Cayla: Καταθέσαμε αίτηση στο αρμόδιο όργανο, το SARFT, όμως δεν επιτράπηκε να εισέλθουμε στην κινεζική αγορά. Ούτως ή άλλως απαγορεύεται στους ξένους σταθμούς να εκπέμπουν στην ηπειρωτική Κίνα, όμως σε εμάς δεν εγκρίθηκε ούτε καν η προβολή σε μέρη, όπως ξενοδοχεία, όπου συχνάζουν αλλοδαποί. Ενδεχομένως γιατί δεν τους ενθουσιάζει το γεγονός ότι το Euronews είναι ένα ανεξάρτητο ειδησεογραφικό κανάλι. Ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζουμε δε και στην Ινδία, όπου ακόμα αναμένουμε την έγκριση της άδειας. Απλώς, το ζήτημα εκεί ίσως να μην είναι πολιτικό, αλλά πρωτίστως γραφειοκρατικό.
Μια σκέψη στριφογυρίζει στο μυαλό μου εδώ και αρκετή ώρα. Λένε ότι «στον πόλεμο η αλήθεια είναι η πρώτη απώλεια». Υπήρξε κάποιος που σας κατηγόρησε για μεροληπτική αντιμετώπιση κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύρραξης ανάμεσα στη Γεωργία και τη Ρωσία;
Philippe Cayla: Ο αρχισυντάκτης μας, λέει ότι είναι ευχαριστημένος όταν του ασκούν κριτική τόσο η μία όσο και η άλλη πλευρά. Σε κάθε στρατόπεδο υπάρχουν κάποιοι, οι οποίοι θεωρούν ότι προβάλλουμε περισσότερο την άποψη του αντιπάλου. Πώς καλύψαμε, λοιπόν, αυτή την κρίση; Είχαμε τη ρωσική ομάδα η οποία, όπως είναι λογικό, μας παρείχε ενημέρωση κυρίως για τη Ρωσία, ενώ οι υπόλοιπες ομάδες αντλούσαν πληροφορίες ως επί το πλείστον για τη Γεωργία. Το σίγουρο είναι ότι προσπαθούσαμε να ελέγξουμε την εγκυρότητα κάθε πληροφορίας. Αν σας ενδιαφέρει, πάντως, να συγκρίνετε την κάλυψη του κάθε καναλιού, τα κείμενα σε κάθε γλώσσα είναι διαθέσιμα στο site μας.
Εσείς το κάνατε;
Philippe Cayla: Βεβαίως, αλλά όχι τώρα. Συνέκρινα, όμως, τα ρεπορτάζ για τις εκλογές στη Λευκορωσία. Και ο λόγος ήταν ότι μας είχαν κατηγορήσει -αδίκως κατά τη γνώμη μου- ότι ήμασταν υπέρ του Προέδρου Lukashenko. Όταν έλεγξα, όμως, από πού προέρχονταν οι κατηγορίες, ανακάλυψα ότι προέρχονταν από μια ΜΚΟ η οποία χρηματοδοτούνταν από τη CIA. Άρα πόσο αξιόπιστη θα μπορούσε να είναι; Ποιο είναι το συμπέρασμα; Ότι οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη αυτούς που μας κατακρίνουν, ωστόσο θα πρέπει να εξετάζουμε και την πηγή αυτή της κριτικής. Διότι κάποιες φορές αυτοί που ασκούν κριτική είναι οι ίδιοι ιδιαίτερα προκατειλημμένοι.
Ποια είναι η άποψή σας για την απόφαση του Nikolas Sarkozy να καταργήσει σταδιακά τις διαφημίσεις στην κρατική τηλεόραση;
Philippe Cayla: Δεν συνηθίζω να σχολιάζω θέματα που αφορούν στην πολιτική της γαλλικής κυβέρνησης, όμως θα εν προκειμένω θα το κάνω γιατί η France Televisions είναι μέτοχός μας. Αυτή τη στιγμή υπολογίζει πόσα χρήματα θα απολέσει από αυτή την απόφαση και σκοπεύει να ζητήσουν την κάλυψη των απωλειών από το κράτος. Η συζήτηση αναμένεται μακρά και είναι δύσκολο να προβλέψεις ποια θα είναι η κατάληξη. Όσο για το Euronews, η απόφαση περί διακοπής των διαφημίσεων μας επηρεάζει επίσης γιατί εκπέμπουμε καθημερινά από τις 6 έως τις 7 το πρωί από τη συχνότητα της France Televisions. Συνεπώς μέχρι το 2011 θα υποχρεωθούμε να ξεχάσουμε αυτή την πηγή διαφημιστικών εσόδων.
Στο δικό σας ορισμό για το μέλλον, ίσως το 2011, το Euronews θα...
Philippe Cayla: ...εκπέμπει σε 12 με 15 γλώσσες και θα είναι το Νο 1 παγκοσμίως. Πότε; Όχι το 2011, αλλά ενδεχομένως σε δέκα χρόνια από τώρα. Αποτελεί πρόκληση, είναι όμως εφικτό.
Η μεγαλύτερη κάλυψη στην Ευρώπη. 248 εκατ. νοικοκυριά σε 135 χώρες παγκοσμίως
Το Euronews σε αριθμούς
39 δορυφόροι παγκοσμίως
Περισσότερα από 850 καλωδιακά δίκτυα
41 ψηφιακά δορυφορικά μπουκέτα
68 πακέτα IPTV
Ήδη σε 10 πλατφόρμες ψηφιακής επίγειας τηλεόρασης
37 πλατφόρμες κινητής τηλεφωνίας
Η κάλυψη του Euronews ανά την υφήλιο (χιλιάδες νοικοκυριών) Καναδάς: 173 ΗΠΑ: 19.019 Δυτικές Ινδίες: 205 Λατινική Αμερική: 1.724 Ευρώπη: 149.752 Μέση Ανατολή & Αφρική: 49.224 Νήσος Ρεουνιόν, Μαυρίτιος, Μαδαγασκάρη: 162 Ρωσία: 27.000 Ασία: 658 Αυστραλία, Νέα Καληδονία & Αϊτή: 167
Αναρωτιέστε σε τι οφείλονται οι εντυπωσιακές αυξομειώσεις στην κυκλοφορία των κυριακάτικων εφημερίδων; «Συνοδεύουν τις εφημερίδες, με 9 γράμματα, τι να 'ναι»... Αν αναζητάτε ακόμα την απάντηση, ίσως θα χρειαστεί να επισκεφθείτε κάποιο μεγάλο περίπτερο το πρωί της Κυριακής. Παρατηρήστε τους «αναγνώστες» που συρρέουν ο ένας μετά τον άλλο και αφουγκραστείτε τους... προβληματισμούς και τα διλήμματά τους: «Να αγοράσω τον Σαββόπουλο ή τον Βαμβακάρη; Τον Hitchcock ή τον "Ιταλό Επιβήτορα"; Μήπως έχω ήδη την ταινία; Δεν θυμάμαι... Τι να κάνω, όμως, είναι εξαιρετική. Θα την πάρω. Και το μουσικό cd; Να το χάσω; Κρίμα δεν είναιι, αφού είναι συλλεκτικό; Δεν βαριέσαι, θα τα πάρω όλα τελικά...».
Πράγματι, ο ως ανωτέρω μονόλογος είναι υπερβολικός και δεν εκφράζει το μέσο αγοραστή. Όμως δεν απέχει πολύ από την ελληνική πραγματικότητα. Γιατί στη χώρα μας «ευδοκιμεί» εδώ και μερικά χρόνια μια ξεχωριστή φυλή αναγνωστών, η οποία αποφασίζει ποια έντυπα θα αγοράσει έχοντας ως βασικό κριτήριο επιλογής τις εκάστοτε προσφορές. Το πιθανότερο είναι, λοιπόν, ότι το «rollercoaster» κυκλοφοριών, στο οποίο υπόκεινται συχνά-πυκνά οι κυριακάτικες εφημερίδες, είναι απόρροια της επιρροής των προσφορών στις αγοραστικές αποφάσεις των Ελλήνων. Ένα συμπέρασμα, αν μη τι άλλο, απαξιωτικό τόσο για τις εκδόσεις όσο και για τους έλληνες αναγνώστες, το οποίο θα ήταν βιαστικό και μάλλον άδικο να προσυπογράψει κάποιος δίχως απτά αποδεικτικά στοιχεία.
Προσφορές και... υψηλές κυκλοφορίες φέρουσες Θέλοντας να συνεισφέρει στην επίλυση του γόρδιου δεσμού, το Marketing Week έσπευσε να καταγράψει τις προσφορές και τα πρωτοσέλιδα των δημοφιλέστερων εφημερίδων κατά τις ημέρες που σημείωσαν αυτές τις υψηλότερες κυκλοφορίες τους μέσα στο 2008. Ποιο είναι το συμπέρασμα; Ότι το κοινό που αγοράζει κυριακάτικες εφημερίδες ξέρει να επιβραβεύει τις εφημερίδες που συνοδεύονται από ελκυστικές προσφορές.
Το Βήμα της Κυριακής
259.580 φύλλα στις 13 Ιανουαρίου: Κυκλοφόρησε μαζί με την ταινία «Ο Μονομάχος» και ο βασικός του τίτλος έριξε «Φως στο σκάνδαλο» (υπόθεση Ζαχόπουλου).
226.590 φύλλα στις 17 Φεβρουαρίου: «Συνοδεύτηκε» από τις ταινίες «Ο Σημαδεμένος» και «Λόρενς της Αραβίας» (Β’ Μέρος), ενώ πρόταξε τη δήλωση του Γιώργου Αλογοσκούφη «Δεν θα πέσουμε, όπως ο Μητσοτάκης».
Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής
161.770 φύλλα στις 20 Απριλίου: Την Κυριακή των Βαΐων η εφημερίδα κυκλοφόρησε μαζί με την (επίκαιρη και ταυτόχρονα, λόγω των αμέτρητων βίαιων σκηνών που περιέχει, άκαιρη) ταινία «Τα πάθη του Χριστού» και με dvd του «Αλ Τσαντίρι Νιουζ». Κύριο θέμα στην πρώτη σελίδα ήταν «Το σχέδιο Πούτιν για την ενέργεια και ο ρόλος της Αθήνας».
136.120 φύλλα στις 2 Μαρτίου: Προσέφερε το 1ο dvd της τηλεοπτικής μανίας της περυσινής σεζόν «Αλ Τσαντίρι Νιούζ» και την, με άρωμα Κεφαλονιάς, ταινία «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι», ενώ στο πρωτοσέλιδό του κυριαρχούσε η φράση του Μίκη Θεοδωράκη «Δεν σας εμπιστευόμαστε».
Έθνος της Κυριακής
182.090 φύλλα στις 27 Ιανουαρίου: Κυκλοφόρησε μαζί με την «Σειρήνες στο Αιγαίο», μια από τις πλέον επιτυχημένες εισπρακτικά ταινίες στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, ενώ κύριο θέμα στο πρωτοσέλιδο ήταν τα «Διαζύγια στο ΠΑΣΟΚ, συνοικέσια στη ΝΔ...».
151.720 φύλλα στις 3 Φεβρουαρίου: Έδωσε την ταινία «Η Σιωπή των Αμνών» -αποτέλεσε την πρώτη από τη συλλογή 4 οσκαρικών ταινιών που «συνόδεψαν» κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου την εφημερίδα- ενώ ο τίτλος αναφερόταν στο «Κόμμα... ανεξάρτητων στήνεται από το Μαξίμου».
Καθημερινή της Κυριακής
208.010 φύλλα στις 16 Μαρτίου: Δόθηκαν το πρώτο βιβλίο της σειράς «Μαθήματα γλυκιάς αλχημείας» του Στέλιου Παρλιάρου, το ένθετο Bazaar και dvd των σειρών «Οι μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο» και «Ο Jamie Oliver μαγειρεύει στο σπίτι», Βασικό θέμα ήταν τα «"Ευγενή" ασφαλιστικά ταμεία χάρις στον δημόσιο κορβανά».
189.180 φύλλα στις 13 Ιανουαρίου: Κυκλοφόρησε με τίτλο «Περιμένοντας την πολιτική» (αναφορά στην ανικανότητα της χώρας να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες), ενώ δώρισε το πρώτο dvd της σειράς για το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο «Ήρωες και Όπλα», το ένθετο περιοδικό Γαστρονόμος και συλλεκτικό τεύχος του περιοδικού Γυναίκα.
Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία
209.020 φύλλα στις 17 Φεβρουαρίου: Έδωσε την ταινία «Χορεύοντας με τους Λύκους» και είχε ως κύριο θέμα τους διαλόγους στο επίμαχο dvd με τίτλο «Το μυστικό της Α’ προβολής».
201.780 φύλλα στις 3 Φεβρουαρίου: Κυκλοφόρησε μαζί με την ταινία «Ο Ελαφοκυνηγός», το μηνιαίο ένθετο Gourmet και με τίτλο την «Ουρά στα ταμεία της Siemens».
Πρώτο Θέμα
297.330 φύλλα στις 13 Ιανουαρίου: Προσέφερε την ταινία «Μάτια ερμητικά κλειστά», ωστόσο τη διαφορά έκανε προφανώς η ροζ φωτογραφία του Ζαχόπουλου που δέσποζε στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας.
269.200 φύλλα στις 20 Ιανουαρίου: Ενώ παρέμενε στο επίκεντρο των εξελίξεων λόγω της υπόθεσης Ζαχόπουλου, είχε ως υπέρτιτλο το «Εμείς είμαστε το Πρώτο Θέμα και είμαστε όλοι εδώ» και μοίρασε τις ταινίες «Πράσινο Μίλι» και «Ο καλύτερός μου φίλος».
Ίσως να μην τεκμηριώνεται απόλυτα η άμεση σχέση προσφορών και ενισχυμένων κυκλοφοριών. Εν τούτοις, είναι προφανές ότι οι προσφορές των εφημερίδων τις ημέρες του δικού τους «limit up» ήταν εξαιρετικές και αποτελούσαν value for money για τους αγοραστές.
Σύμπτωση επαναλαμβανόμενη παύει να είναι σύμπτωση Σίγουρα, καθότι κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί αγοραστές αξιολογούν, πέραν των προσφορών, και άλλες παραμέτρους όπως τα (πολλά και ενδιαφέροντα) ένθετα περιοδικά, την ειδησεογραφία των ημερών και τις αποκαλύψεις κάθε εφημερίδας. Άλλωστε, η υψηλότερη κυκλοφορία της χρονιάς, η οποία σημειώθηκε από το Πρώτο Θέμα στις 13 Ιανουαρίου δεν οφείλεται τόσο στο ότι προσέφερε το τελευταίο δημιούργημα του σπουδαίου Stanley Kubrick. Καλή, πολύ καλή, η Nicole Kidman, αλλά ακόμα καλύτερες ήταν οι ροζ φωτογραφίες του πρώην ΓΓ του ΥΠΠΟ διότι, πολύ απλά, το κοίταγμα μέσα από την κλειδαρότρυπα έχει αποδειχτεί και στο παρελθόν ότι εξιτάρει τους Έλληνες. Έστω και έτσι όμως, η ηδονοβλεπτική συνήθεια των αναγνωστών δεν αναιρεί την ικανότητα των προσφορών να επιδρούν στις πωλήσεις των κυριακάτικων εφημερίδων. Τα πρόσφατα παραδείγματα είναι πολλά και αποστομώνουν τους αμφισβητίες της νέας τάξης πραγμάτων. Ίσως το πλέον χαρακτηριστικό είναι αυτό του Πρώτου Θέματος όταν το Μάιο του 2006 έβγάλε από τη φαρέτρα του τα «precious» dvd της τριλογίας του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Η εφημερίδα ξεπέρασε επί 4 συνεχόμενες εβδομάδες τα 300.000 φύλλα, προσελκύοντας 314.850, 311.280, 317.560 και 313.440 αγοραστές, όταν η μέση κυκλοφορία της τον Απρίλιο ήταν πολύ χαμηλότερη (185.844 φύλλα). Επρόκειτο για σύμπτωση; Σίγουρα όχι, όπως δεν ήταν τυχαία και η επίδοση του Έθνους της Κυριακής στις 25 Φεβρουαρίου του 2007. Τότε έσπευσε να συμμαχήσει με έναν ακαταμάχητο τύπο, ο οποίος προτιμά το Martini του shaken και όχι stirred, και αύξησε άμεσα την κυκλοφορία του κατά τι περισσότερο από... 0,07% (από τα 124.100 φύλλα της 18/2 έφτασε μία εβδομάδα αργότερα στα 192.050). Εξ ίσου μεγάλο ήταν δε το όφελος (ενισχυμένες πωλήσεις κατά 49,3%) και για τον Ελεύθερο Τύπο εφέτος το Μάρτιο, όταν αποφάσισε να εμπλουτίσει το πακέτο του με dvd του Αλ Τσαντίρι Νιουζ.
Αναγνώστες και τύπος Ποιο είναι, λοιπόν, το επιμύθιο; Μπορεί ο μέσος αγοραστής των κυριακάτικων φύλλων να έχει τις αδυναμίες του και ενίοτε να περιορίζεται στο ξεφύλλισμα των εντύπων που επιλέγει, όμως δεν είναι ούτε αφελής ούτε αγνώμων. Και αυτό γιατί όχι μόνο αναγνωρίζει και επιβραβεύει τις ενδιαφέρουσες προσφορές αλλά συνήθως εκτιμά κιόλας το αξιόλογο δημοσιογραφικό περιεχόμενο. Έχει κρίση, απλώς γαλουχήθηκε στη λογική των μαζικών προσφορών και ξέχασε ποια πρέπει να είναι η βασική επιδίωξη των κυριακάτικων εφημερίδων. Το ίδιο, όμως, δεν έκαναν και οι περισσότεροι εκπρόσωποι του τύπου;
Οι κορυφαίες επιδόσεις των κυριακάτικων εφημερίδων (2008)
Εφημερίδα
Κυκλοφορία
Προσφορά
Το Βήμα (13 Ιανουαρίου)
259.580 φύλλα
Η ταινία «Ο Μονομάχος»
Ελεύθερος Τύπος (20 Απριλίου)
161.770 φύλλα
Η ταινία «Τα πάθη του Χριστού» και dvd «Αλ Τσαντίρι Νιούζ»
Έθνος (27 Ιανουαρίου)
182.090 φύλλα
Η ταινία «Σειρήνες στο Αιγαίο»
Καθημερινή (16 Μαρτίου)
208.010 φύλλα
Το πρώτο βιβλίο της σειράς «Μαθήματα γλυκιάς αλχημείας» του Στέλιου Παρλιάρου, το ένθετο Bazaar και dvd των «Οι μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο» και «Ο Jamie Oliver μαγειρεύει στο σπίτι».
Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (17 Φεβρουαρίου)
209.020 φύλλα
Η ταινία «Χορεύοντας με τους Λύκους» (4ωρη έκδοση)
Πρώτο Θέμα (13 Ιανουαρίου)
297.330 φύλλα
Η ταινία «Μάτια ερμητικά κλειστά» και... οι «ροζ» φωτογραφίες Ζαχόπουλου
Η πτώση στις κυκλοφορίες συνεχίζεται, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την ορθότητα της στρατηγικής που ακολουθούν οι εφημερίδες σε ό,τι αφορά (κυρίως) τα δώρα. Μήπως τελικά δημιούργησαν μια παθογόνο κατάσταση, αυτή των μαζικών προσφορών, που αδυνατούν πλέον να αντιμετωπίσουν; Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε, Μάρτιος του 2007 ήταν, όταν η μέση μηνιαία πανελλαδική πώληση των κυριακάτικων εφημερίδων ξεπέρασε τα 1,3 εκατ. φύλλα. Επρόκειτο για μια εντυπωσιακή επίδοση -η υψηλότερη στον 21ο αιώνα- και οι δυσοίωνες προβλέψεις περί έντυπου κύκνειου άσματος έμοιαζαν με (τίποτα περισσότερο από ένα) μακρινό εφιάλτη.
Οι κυριακάτικες εφημερίδες -ή μάλλον η εξέλιξή τους σε ελκυστικά ενημερωτικά και ψυχαγωγικά πακέτα- είχαν αποκτήσει το δικό τους πολυπληθές κοινό και η «κατανάλωσή» τους αποτελούσε μια αγαπημένη συνήθεια των Ελλήνων.
Δεν είχε σημασία που ο ελεύθερος χρόνος μας δεν επαρκούσε ούτε καν για να τις ξεφυλλίσουμε ή ότι τα DVD και τα λοιπά καλούδια (που τόσο απλόχερα μας προσέφεραν) «στοιβάζονταν», λόγω έλλειψης χώρου, το ένα πάνω στο άλλο. Οι πωλήσεις των εφημερίδων παρέμεναν υψηλές και το «παζάρι δώρων» που είχε στηθεί στα περίπτερα αποδεικνυόταν -εκ του αποτελέσματος- μια ορθή επιλογή. Και όμως, μόλις λίγους μήνες αργότερα, η αγορά κλονίζεται συθέμελα, αφού εσχάτως η κατρακύλα των κυκλοφοριών δεν έχει τελειωμό. Τον Αύγουστο οι συνολικές μηνιαίες πωλήσεις των κυριακάτικων εφημερίδων έπεσαν κάτω από τα 900.000 φύλλα για πρώτη φορά έπειτα από το Δεκέμβριο του 2003. Και αν θεωρείτε ότι τον Αύγουστο... οι μύγες είναι παχιές και οι πωλήσεις των εφημερίδων μη αντιπροσωπευτικές, τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων του Πρακτορείου Άργος απλώς επιβεβαιώνουν το μέγεθος της κρίσης:
Οι πωλήσεις του κυριακάτικου τύπου κατά το 8μηνο του 2008 είναι σε κάθε μήνα του έτους αισθητά χαμηλότερες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2007. Μάλιστα, δεν έχει καταφέρει να αποφύγει την «ατραπό» ούτε μια από τις εφημερίδες που παραδοσιακά πλασάρονται στις πρώτες θέσεις της λίστας με τις κυκλοφορίας.
Η κρίση είναι δεδομένη και για να ξεπεραστεί οφείλουν οι κυριακάτικες να εντοπίσουν τις γενεσιουργές αιτίες της πτώσης και εν συνεχεία να διορθώσουν τα κακώς κείμενα. Εύλογα αναρωτιούνται πολλοί εάν πρέπει οι εφημερίδες να απεμπολήσουν την τακτική των δώρων και να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στο (πάλαι ποτέ κραταιό) περιεχόμενο. Εύκολο να το πεις, δυσκολότερο, όμως, να το κάνεις. Η απάντηση έρχεται δια στόματος... Κωνσταντίνου Καβάφη και της φράσης του «και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους. Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις...».
Και αυτό γιατί τα δώρα ήταν (και παραμένουν) μια κάποια (αρκετά αποδοτική) λύση -ειδικότερα σε μια εποχή που η πολιτική απωθεί όλο και περισσότερους και οι δυνητικοί αναγνώστες μπορούν να ενημερωθούν επαρκώς από τους δεκάδες ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς και το Διαδίκτυο. Συνεπώς, το πιθανότερο είναι ότι ούτε η «δαιμονοποίησή» των προσφορών ούτε η de profundis κατάργησή τους θα λύσουν το γόρδιο δεσμό των χαμηλών κυκλοφοριών.
Ποια θα μπορούσε, ως εκ τούτου, να είναι η λύση στο πρόβλημα των μειωμένων κυκλοφοριών; Ίσως η απάντηση να είναι σύνθετη, μακροσκελής, δυσανάγνωστη... Ίσως εν τέλει η προσδοκία για «ποτέ ξανά (χαμηλότερες κυκλοφορίες) την Κυριακή» να μην είναι εύκολα πραγματοποιήσιμη.
Μολαταύτα, το Marketing Week είναι πεπεισμένο ότι ο κυριακάτικος τύπος δικαιούται (και είναι υποχρεωμένος) να ελπίζει και να στοχεύει στην ανάκαμψη. Μακάρι, λοιπόν, οι βαρυσήμαντες εκτιμήσεις-απόψεις που ακολουθούν να οδηγήσουν στην εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων και -γιατί όχι;- να συνεισφέρουν στην ανάκαμψη της αγοράς. Άλλωστε, ο εποικοδομητικός διάλογος και η εξωστρέφεια ανέκαθεν συνέβαλαν στην αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων...
Σπύρος Παπαγεωργίου, Managing Director, Universal McCann Η πτώση στις κυκλοφορίες σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής
Η πτώση της κυκλοφορίας των εφημερίδων σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής, της εποχής των προσφορών. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια υπήρχε πολλαπλή αγορά. Ειδικά στα κυριακάτικα φύλλα ο αγοραστής/αναγνώστης «αγόραζε» τις προσφορές/δώρα που παρείχε το κάθε φύλλο και όχι την ανάγνωση του κυρίως φύλλου. Αυτό δημιούργησε έναν πληθωρισμό στις κυκλοφορίες, καθώς οδηγήθηκαν σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από ότι επιτύγχαναν χωρίς τις προσφορές. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, είχαμε μια έξαρση του αριθμού των τίτλων στην κατηγορία free press, γεγονός που επέδρασε και αυτό αρνητικά. Τέλος, επηρέασαν τόσο ο έμμεσος ανταγωνισμός, λέγε με internet, όσο και η μη αποτελεσματική προσέγγιση νέων κοινών από τη μεριά των εφημερίδων. Εξαίρεση στα παραπάνω αποτελούν οι αθλητικές εφημερίδες που επιδεικνύουν μια τελείως αντίστροφη δυναμική. Για μένα, πάντως, δεν είναι απαραίτητα κακό η αγορά των εφημερίδων να σταθεροποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα. Και αυτό γιατί θα μιλάμε για ένα μέσο το οποίο θα έχει χαμηλότερη αριθμητική βάση, όμως αυτή ή βάση θα είναι πιο ενεργή και δυναμική. Προτεραιότητα για το μέλλον των εφημερίδων είναι η αναζήτηση νέων κοινών. Επίσης, πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να γίνουν αλλαγές στο lay out, στη γλώσσα, τη θεματολογία ακόμα και στη λογική του πρωτοσέλιδου, προκειμένου να εισαγάγουν νέο κόσμο στους ήδη υπάρχοντες αναγνώστες τους.
Θεόφιλος Κωτσίδης, Managing Partner, Tempo OMD Το «κυνήγι» των κυκλοφοριών αποπροσανατολίζει
Πολλά λέγονται ή γράφονται για την πορεία του τύπου και ειδικότερα του κυριακάτικου τύπου. Τα περισσότερα από αυτά, όμως, δεν επιβεβαιώνονται, διότι δεν προέρχονται από ανάλυση σε βάθος και δεν υπολογίζουν την αναγκαστική ύφεση που μπορεί να υπάρχει σε τακτικές χρονικές περιόδους. Για παράδειγμα, η εφετινή πτώση των κυκλοφοριών πιστώνεται κυρίως στα δώρα. Ωστόσο, με μία πιο προσεκτική ματιά θα βλέπαμε ότι τα δελτία ειδήσεων άλλαξαν προς την κατεύθυνση των δελτίων γνώμης (αναλύοντας μέχρι εξάντλησης τα κεντρικά θέματα) ή ότι η ραγδαία ανάπτυξη του internet οδηγεί αναγνώστες σε διαφορετικές μορφές ενημέρωσης. Συνεπώς εκτιμώ ότι το φαινόμενο είναι απολύτως παροδικό. Εάν δούμε το θέμα από την πλευρά της διαφημιστικής απορρόφησης, θα παρατηρήσουμε ότι είναι εξαιρετικά πολλές οι εκδόσεις που ενσωματώθηκαν στον κυριακάτικο τύπο. Δημιούργησαν ένα πρόσκαιρο clutter, αλλά ταυτόχρονα επιβεβαίωσαν την ανάπτυξη των ένθετων εκδόσεων και την αποδοχή τους από τη διαφημιστική αγορά. Ορισμένες εκδόσεις δεν είχαν ή δεν έχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα απορρόφησης. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτό είναι αποτέλεσμα της παντελούς έλλειψης κατευθύνσεων marketing. Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, αυτό γίνεται πλημμελώς και από ανθρώπους που δεν έχουν την γνώση. Η καθημερινή ενασχόληση με το «κυνήγι» των κυκλοφοριών αποπροσανατολίζει και δημιουργεί διαρροή σκέψης. Παρατηρούμε, όμως, και εμπορικά τμήματα που πραγματικά μας εκπλήσσουν με την εμμονή τους στην προσωπικότητα της έκδοσης και δεν κάνουν «εκπτώσεις» αρχών. Αυτή είναι και η λύση τόσο για τη διατήρηση όσο και για την ανάπτυξή τους.
Καθηγητής Στέλιος Παπαθανασόπουλος, Πρόεδρος του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών Να πάψουν να ερωτοτροπούν με την «εικόνα» της είδησης
Ζούμε στην εποχή της εικόνας και κατ’ επέκταση στη μείωση της αναγνωσιμότητας με αποτέλεσμα οι εφημερίδες να είναι τα πρώτα θύματα του τηλεοπτικού πολιτισμού της πεντάλεπτης προσοχής. Αυτό ισχύει για όλες τις χώρες και βεβαίως και για την Ελλάδα, είτε πρόκειται για ημερήσιες είτε για κυριακάτικες εφημερίδες. Πάντως, παρά το ότι πολλοί έχουν κάνει ήδη τις επιμνημόσυνες δεήσεις για την απώλεια των εφημερίδων, πιστεύω ότι ο τύπος, ιδίως ο κυριακάτικος, δεν έχει χάσει τη δυναμική του. Προσπαθώντας να συνοψίσω διάφορες μελέτες και έρευνες, που δυστυχώς όλες έχουν πραγματοποιηθεί στο εξωτερικό -στην χώρα μας, οι ιθύνοντες γνωρίζουν τα πάντα- σταχυολογώ μια σειρά προτάσεων. Αυτές είναι: Πρώτον, οι εφημερίδες πρέπει να επενδύσουν στο περιεχόμενο κι όχι μόνο στα εξωδημοσιογραφικά δώρα που αποδεικνύονται πρόσκαιρης διάρκειας και αλυσιτελή. Δεύτερον, οι εφημερίδες πρέπει να είναι ευανάγνωστες, να μην «ταλαιπωρούν» τους αναγνώστες και να πρωτοστατούν στη δημιουργία της δημόσιας θεματολογίας. Τρίτον, από τη στιγμή, όμως, που ο σχεδιασμός και η σελιδοποίηση μιας εφημερίδας κατορθώνει να προσφέρει στον αναγνώστη ένα «ευχάριστο πακέτο» για ανάγνωση, ακόμη και οι διαφημίσεις στις εφημερίδες έχουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε σύγκριση με όλα τα άλλα μέσα επικοινωνίας και ενημέρωσης. Με τη σειρά της μια τέτοια κατάσταση αυξάνει τα διαφημιστικά έσοδα των εφημερίδων. Ωστόσο, για να το επιτύχουν αυτό οι εφημερίδες, οι ιθύνοντές τους θα πρέπει να ξέρουν τι θέλουν, σε ποιο κοινό θέλουν να απευθυνθούν ή σε ποια κατηγορία του κοινού θέλουν, για τους δικούς τους λόγους, να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση. Τέταρτον, σε μια εποχή που ο μέσος καταναλωτής μέσων «βομβαρδίζεται» από ένα πλήθος ενημερωτικών και ψυχαγωγικών προσφορών, οι εφημερίδες θα πρέπει να μην περιμένουν, όπως στο παρελθόν, να τις αναζητήσει στα σημεία πώλησης. Αντιθέτως, θα πρέπει να αναζητήσουν τον αναγνώστη είτε διαμέσου της διαφημιστικής προβολής των θεμάτων τους είτε με την προδημοσίευσή τους στις ιστοσελίδες τους ή με συνεχείς εκδόσεις ή με ένα συνδυασμό των παραπάνω. Τέλος, αλλά όχι τελευταίο σε σημασία, είναι ότι οι εφημερίδες πρέπει να αντιμετωπίζουν τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις με θετικό τρόπο. Η κριτική για την κριτική, η άρνηση για την άρνηση έχει στην πράξη ως αποτέλεσμα την παραγωγή ενός προϊόντος που είναι μίζερο και αποκρουστικό για τον αναγνώστη-καταναλωτή της ενημέρωσης. Η θετική αντιμετώπιση των πραγμάτων, η θετική κριτική πάντα βοηθά και κυρίως δίνει προοπτική. Το συγκριτικό πλεονέκτημα που έχει ο παραδοσιακός τύπος είναι η παροχή συγκροτημένης ενημέρωσης στο κοινό, κάτι που τα ηλεκτρονικά μέσα δεν μπορούν λόγω της τεχνολογίας τους να προσφέρουν. Σε αυτή τη νέα φάση του επικοινωνιακού πεδίου, οι άνθρωποι της έντυπης ενημέρωσης έχουν, καθώς φαίνεται, μόνο μια διέξοδο και ενδεχομένως στοίχημα: να αφοσιωθούν στην ανάλυση της είδησης και να πάψουν να ερωτοτροπούν με την «εικόνα» της είδησης. Να προσφέρουν ένα προϊόν, που να ανταποκρίνεται στο «εγγράμματο περιβάλλον» του τύπου.
Ξένια Κούρτογλου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, Focus Bari Να μην ξεχνούν τον πρωταρχικό τους ρόλο
Αν λάβουμε υπόψη ότι μέσα στη χρονιά είχαμε από τη μία μεριά την έξαρση της ακρίβειας και από την άλλη έλλειψη πρωτοτυπίας στα δώρα και τις προσφορές, μπορούμε να συμπεράνουμε το εξής: Κάποιοι ενδεχομένως από τις τυπολογίες των «mainstream» και των «προσφορολάγνων» (κοινό που δεν είναι δεμένο με το περιεχόμενο αλλά με τα παρελκόμενα των εφημερίδων) οδηγήθηκαν στην αγορά λιγότερων τίτλων ανά Κυριακή αφού κάποια στιγμή το πακέτο έφτανε να μην είναι «value for money». Θέλω να πω ότι παρά το γεγονός πως η προσέλκυση αυτού του κοινού γίνεται με συναισθηματικό κυρίως τρόπο -αγοράζοντας το «πακέτο» αισθάνεται ότι κέρδισε μια ευκαιρία- ακόμα και αυτό το κοινό εκλογικεύει κάποια στιγμή την προσφορά και σε συνδυασμό με την οικονομική στενότητα, οδηγείται σε «περικοπή». Παράλληλα, ίσως πρέπει να συνεκτιμήσουμε ότι η χρονιά αυτή έφερε και νέες εκδοτικές προσπάθειες στο χώρο του free press... Σχετικά με το μέλλον, θεωρώ ότι θα πρέπει η εκδοτική προσφορά της Κυριακής να μπορεί να καλύψει όλες τις τυπολογίες, προσφέροντας μια γκάμα τίτλων που να στηρίζονται στο εκδοτικό προϊόν και να πωλούνται σε χαμηλή τιμή (ή να είναι free press). Παράλληλα, για όσους ενδιαφέρονται να αποκτούν ένα «πολυπροϊόν» για όλη την οικογένεια την Κυριακή, να μπορούν και αυτοί να καλύπτουν την ανάγκη τους. Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω, το σίγουρο είναι ότι οι εφημερίδες, που παραδοσιακά θεωρούνται ενημερωτικό μέσο και έχουν στα μάτια του αναγνώστη το κύρος και την αξιοπιστία του γραπτού λόγου, δεν θα πρέπει να «ξεχνούν» τον πρωταρχικό τους ρόλο και σκοπό, που είναι η αντικειμενική, σφαιρική και πολύπλευρη ενημέρωση του πολίτη. Με πρωταρχικό αυτόν το στόχο, ανεξάρτητα από το τι άλλο θα προσφέρουν, θα μπορέσουν να κρατήσουν μακροπρόθεσμα το κοινό τους. Διότι αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι η ανάγνωση εφημερίδας είναι μια ιδιαίτερα αγαπημένη συνήθεια για πάνω από έναν στους δύο έλληνες πολίτες κάθε Κυριακή και η συνήθεια αυτή δεν έχει κανένα λόγο να χαθεί.
Κωνσταντίνος Καμάρας, Σύμβουλος της World Association of Newspapers Κρίση αξιοπιστίας και έμφαση στις προσφορές τα αίτια της κάμψης
Δύο είναι οι πιθανές αιτίες της κυκλοφοριακής κάμψης των κυριακάτικων εφημερίδων: ο πρώτος αφορά τη διευρυνόμενη κρίση αξιοπιστίας (και) αυτού του κλάδου εφημερίδων - που άλλωστε έφθασε στα όρια της δυσωδίας ή παντελούς απαξίωσης με τη νοσηρή ιστορία του «Πρώτου Θέματος». Απλά, όταν ένας «Αρχάγγελος» της καθαρής δημοσιογραφίας περιφέρει και καταθέτει εκατομμύρια ευρώ, συμπαρασύρει περαιτέρω και τους ήδη (φερόμενους ως) διαπλεκόμενους. Εάν η πρώτη αιτία είναι εγχώρια, η δεύτερη προκύπτει πασιφανώς διεθνής: σε όλες τις δυτικές αγορές, η τόνωση των κυκλοφοριών μέσω προσφορών συνιστά βραχύβια ένεση, η οποία παύει μετά από κάποιο διάστημα να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική - εν ολίγοις, φθάνει στο σημείο κορεσμού. Το δυστυχές εντοπίζεται στο ότι, τόσο διεθνώς πόσο μάλλον στην Ελλάδα, οι διοικούντες αναλώνονται περισσότερο στη αναζήτηση της νέας προσφοράς και σαφώς λιγότερο στην επανεξέταση του περιεχομένου τους. Όσο για τις εκδόσεις τους στο internet; Μία βόλτα στους ιστότοπους των περισσότερων κυριακάτικων εφημερίδων θα σας δώσει ξεκάθαρη απάντηση.
Βασίλης Κουφόπουλος, Δημοσιογράφος θεμάτων ΜΜΕ Περιθωριοποίησαν το ειδησεογραφικό περιεχόμενο Οι κυριακάτικες εφημερίδες πέφτουν, διότι δεν έχουν κάτι να πουν. Οι μόνες που διασώζονται της κρίσης είναι οι αθλητικές εφημερίδες, διότι αναπαράγουν ένα ελκυστικό θέαμα. Δυστυχώς, η πιο ενδιαφέρουσα πρόταση των τελευταίων ετών, η έκδοση του Θέματος, παρασύρθηκε από την υπόθεση Ζαχόπουλου. Τουλάχιστον, όμως, έδειξε πως υπάρχει σε αυτό το σημείο μια νέα αγορά.
Το μυστικό, κάθε φορά είναι το «περιεχόμενο», η ειδησεογραφική ύλη που προσφέρει κάθε εφημερίδα. Και είναι αναγκαίος ο επαναπροσδιορισμός των εφημερίδων με το κοινό τους, μακριά από το «δίχτυ προστασίας» που έχουν δημιουργήσει οι εταιρείες lobbying για να προστατέψουν τους πελάτες τους. Οι εφημερίδες για να ανακάμψουν -λίγο πριν την τελική απόσυρσή τους από την επέκταση του internet- πρέπει να επανασυνδεθούν με την κοινωνία.
Οι προσφορές θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να συνεισφέρουν στη σοβαρή ανάπτυξη της αγοράς. Θα έπρεπε να πωλούνται εφημερίδες σε 3 διαφορετικές τιμές. Η πρώτη έκδοση, λιτή χωρίς περιοδικά και προσφορές, προς 1,5 ευρώ. Η δεύτερη, με περιοδικά, στην τιμή των 3 ευρώ και η τρίτη, με το σύνολο των περιοδικών, CD και DVD, στην τιμή των 6 ευρώ. Δυστυχώς, οι εφημερίδες τα έδωσαν «όλα τσάμπα», με αποτέλεσμα να περιθωριοποιήσουν το ειδησεογραφικό περιεχόμενο. Τώρα, μάλλον, δεν υπάρχει περιθώριο επιστροφής.
Γιώργος Καραμήτσος, Advertising Supervisor, Marketing Communications, Hellas Online Να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στο περιεχόμενο
Θα έλεγα ότι δεν με προβληματίζει η εξισορρόπηση της κυκλοφορίας των κυριακάτικων εφημερίδων. Αυτό είναι κάτι που όλοι περίμεναν. Στην πραγματικότητα είναι κάτι που «κρυβόταν καλά» πίσω από δώρα και DVD. H μείωση της κυκλοφορίας τους είναι φυσικό επακόλουθο της μεγάλης πτώσης των καθημερινών φύλλων και επιβεβαιώνει την τάση του Έλληνα να διαβάζει λιγότερο. Άλλωστε, τεχνητά συντηρούσαν όλα αυτά τα χρόνια οι εφημερίδες -μέσω προσφορών και ενθέτων- τη ζήτηση σε υψηλότερα επίπεδα. Πλέον τα σημάδια κόπωσης του κοινού αλλά και του τύπου -ειδικά στις προσφορές- είναι εμφανή και η ζήτηση υποχωρεί στα πραγματικά της επίπεδα. Η αλλαγή συμπεριφοράς απέναντι στον τύπο δεν σχετίζεται μόνο με κοινωνιολογικούς παράγοντες και το σύγχρονο τρόπο ζωής. Πολλές είναι και οι αλλαγές στην ίδια την αγορά: η είσοδος των Free Press, η αύξηση της διείσδυσης του internet (και η αμεσότητά του) αλλά και το υψηλό κόστος των κυριακάτικων φύλλων, επηρεάζουν τις κυκλοφορίες των εφημερίδων. Το θετικό για τον διαφημιζόμενο είναι ότι πλέον θα αγοράζει και θα πληρώνει τους πραγματικούς αναγνώστες και όχι τους «κυνηγούς προσφορών», και κατά συνέπεια θα επιτυγχάνει αποτελεσματικότερο targeting. Επίσης, η ύπαρξη τόσων επιλογών θα πρέπει κάθε άλλο παρά να προβληματίζει τον διαφημιζόμενο. Η πρότασή μου είναι απλή, και τα περισσότερα μέσα νομίζω ότι το έχουν ήδη αντιληφθεί: οφείλουν να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στο περιεχόμενο και να το διαμορφώσουν με τον τρόπο που το ζητά το αναγνωστικό κοινό. Δυστυχώς (ή καλύτερα ευτυχώς) το internet και τα ηλεκτρονικά μέσα είναι από τη φύση τους αμεσότερα, κατά συνέπεια αυτό που θα διαφοροποιήσει τις εφημερίδες είναι η επιλογή, το βάθος και η παρουσίαση της πληροφορίας. Επιστροφή, λοιπόν, στην πληροφορία.
Σέβη Πόντη, Marketing Director, Media Saturn Να βρουν τη χρυσή τομή μεταξύ ενημέρωσης και ψυχαγωγίας
Αποτελεί γεγονός πως η κυκλοφορία των κυριακάτικων εφημερίδων παρουσιάζει μια σχετική πτώση. Θα πρέπει, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι η ανάγνωσή τους δεν αποτελεί μια απλή επιλογή πηγής ενημέρωσης, αλλά ένα «θεσμό». Μια αγαπημένη συνήθεια του Έλληνα, άρρηκτα συνδεδεμένη με την ημέρα της Κυριακής, η οποία είναι δύσκολο να αλλάξει. Εκτιμώ ότι ως ένα βαθμό η πτώση αυτή οφείλεται στην αυξανόμενη δημοτικότητα των εναλλακτικών μορφών πληροφόρησης (blogs, internet, κ.τ.λ). Γι’ αυτό πιστεύω ότι οι κυριακάτικες εφημερίδες οφείλουν να βρουν τη χρυσή τομή μεταξύ ενημέρωσης και ψυχαγωγίας. Ως διαφημιζόμενος, αυτό που μπορώ από πλευράς μου να επισημάνω είναι η ανάγκη διαχείρισης των διαφημιστικών μηνυμάτων με τρόπο που θα εξασφαλίζει ότι και οι διαφημιζόμενοι θα λαμβάνουν τα επιδιωκόμενα οφέλη από την εκάστοτε παρουσία τους, αλλά και ότι οι αναγνώστες δεν θα χάνονται μέσα σε ένα κυκεώνα διαφημιστικών μηνυμάτων.
Μωρίς Σιακκής, Διευθυντής Marketing, Ford Motor Hellas Δεν αντέχει τόσες εφημερίδες η αγορά
Δε με προβληματίζει η πτώση στην κυκλοφορία των κυριακάτικων εφημερίδων γιατί αφενός δεν είμαι στην αγορά αυτή και αφετέρου, από όσο μπορώ να συμπεράνω, είναι κάτι φυσιολογικό. Η δημοσιογραφία έχει στραφεί προς τα ηλεκτρονικά μέσα, οι διαφορές μεταξύ προϊόντων -ακόμα και σε πολιτική κατεύθυνση- είναι μικρότερες και υπάρχουν πολύ περισσότερες εφημερίδες από όσες θα άντεχε μια υγιής αγορά. Άρα, υπάρχουν πολύ περισσότερα και παρόμοια προϊόντα από όσο θα έπρεπε να υπάρχουν. Παράδοση αναγνωστικής κουλτούρας δεν υπάρχει στην Ελλάδα, οπότε είναι επόμενο, για να πουλήσει μια εφημερίδα, να χρειάζεται υποστήριξη με προσφορές. Συμβουλή, πάντως, δεν μπορώ να δώσω γιατί δεν ξέρω τα δεδομένα της αγοράς των εφημερίδων. Επίσης, δεν ξέρω τι στόχους έχουν οι εφημερίδες. Αν, για παράδειγμα, οι στόχοι τους είναι να ξεπερνάνε η μία την άλλη με οποιοδήποτε κόστος, καλώς κάνουν προσφορές...
www.mediablog.gr Από την κυριακάτικη... στο εφημεριδοπεριοδικό της Κυριακής
Πολλοί θα περίμεναν από τους συντάκτες ενός blog να υποστηρίξουν ότι οι αναγνώστες ενημερώνονται πλέον από το internet και γι’ αυτό δεν αγοράζουν εφημερίδες. Ωστόσο εμείς πιστεύουμε το αντίθετο. Αυτοί που διαβάζουν ενημερωτικά portals και blogs είναι τα junkies της ενημέρωσης, αυτοί που αγοράζουν τα κυριακάτικα από το Σαββατόβραδο. Άρα αλλού είναι το πρόβλημα. Πού; Ότι οι εφημερίδες δεν προσφέρουν τίποτα καινούριο και παράλληλα απαξιώνονται. Η κρίση στο Πρώτο Θέμα, μια εφημερίδα που έφερε «νέα ήθη» στον ελληνικό τύπο και προσέλκυσε κόσμο που δεν αγόραζε εφημερίδα, εμφανώς επηρέασε την κυκλοφορία της, αλλά και το σύνολο των πωλήσεων. Παράλληλα, ο κορεσμός στις προσφορές και η αδυναμία των ομίλων να προσφέρουν νέα και χρήσιμα δώρα -αντ’ αυτών επαναλαμβάνουν τις ίδιες ταινίες- έχει απογοητεύσει αυτή την κατηγορία των αναγνωστών-καταναλωτών. Τέλος, η γενικότερη δυσαρέσκεια που αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις απομακρύνει τον κόσμο και από την ενημέρωση για τα κοινωνικοπολιτικά τεκταινόμενα. Η ανάκαμψη θα έρθει μόνο εφόσον τα υπάρχοντα έντυπα κόψουν τις σχέσεις εξάρτησης με τα κόμματα και τις επιχειρήσεις, βγάλουν ειδήσεις και αποκλειστικά, αποκτήσουν περισσότερο μαχητικό ρεπορτάζ κι έρθουν πιο κοντά στο στυλ και τη φιλοσοφία των περιοδικών.
Δημήτρης Κορδεράς, Διευθυντής Σύνταξης, Marketing Week Πρώτο βήμα η παραδοχή του προβλήματος
Ο κυριακάτικος τύπος αποτελεί, χωρίς καμμία αμφιβολία, την ατμομηχανή του παραδοσιακού τύπου. Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν οδηγεί τον τελευταίο στη Γη της Επαγγελίας ή της... απαξίωσης. Για το ζήτημα αυτό έχουν ακουστεί και γραφτεί πολλά τα τελευταία χρόνια. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η απάντηση δεν είναι απλή. Έχω την αίσθηση ότι μοιάζει λίγο με το αυγό του Κολόμβου. Προσωπική μου άποψη είναι ότι ο κυριακάτικος τύπος αποτελεί ευχή και ταυτόχρονα κατάρα για τον παραδοσιακό τύπο. Ευχή γιατί με το θεματικό του πλούτο απευθύνεται στο σύνολο μιας τυπικής ελληνικής οικογένειας και κατάρα γιατί με τις, χωρίς μέτρο, προσφορές του (DVD, CD, αξεσουάρ, κασκόλ, ομπρέλες, καπέλα, μπρελόκ, γραβάτες κ.ά.) οδήγησε κάποιες εφημερίδες στην απώλεια της φυσιογνωμίας τους, προκαλώντας τους κρίση ταυτότητας. Κρίση που φυσικά έγινε αντιληπτή από τους αναγνώστες, οι οποίοι -για κάποιες τουλάχιστον από αυτές- έπραξαν... τα δέοντα, γυρίζοντάς τους την πλάτη. Στις 29 Ιουνίου του 2008 ο εβδομαδιαίος μέσος όρος κυκλοφορίας των κυριακάτικων εφημερίδων έπεσε κάτω από τα 900.000, σε μια περίοδο που ο κόσμος δεν είχε φύγει ακόμα για διακοπές. Πριν από εκείνη την ημερομηνία, η τελευταία φορά που ο μέσος όρος τους έπεσε κάτω από το «ψυχολογικό όριο» των 900.000 φύλλων ήταν η 1η Ιανουαρίου 2005. Η λύση είναι απλή: Να παραδεχθούν οι κυριακάτικες εφημερίδες το πρόβλημα -κάποιες από αυτές υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα- να αξιολογούν ορθολογικά τις προσφορές (εάν αρμόζουν στη φυσιογνωμία της εφημερίδας και αν έχουν να προσφέρουν κάτι ουσιαστικό στους αναγνώστες) και να δώσουν μεγαλύτερη βαρύτητα στο δημοσιογραφικό περιεχόμενο. Οι εφημερίδες δεν θα έχουν ποτέ την αμεσότητα και τη δύναμη της τηλεόρασης. Γι’ αυτό ακριβώς και θα πρέπει να σχεδιάζονται όχι με στόχο να την ανταγωνιστούν, αλλά να πάνε την ενημέρωση και την ψυχαγωγία ένα βήμα παραπέρα. Τον τρόπο τον ξέρουν. Το θέμα είναι εάν θέλουν να επενδύσουν σε αυτόν ή να προτιμήσουν την εύκολη λύση των προσφορών με τα περιστασιακά οφέλη...
Μάνος Γαϊτάνος, Αρχισυντάκτης, Marketing Week Τύπος και τίποτα
Το περιεχόμενο των εφημερίδων παραμένει σταθερά το ίδιο από αρχαιοτάτων χρόνων -ειδήσεις σοβαρές, ειδήσεις ασόβαρες, ειδήσεις ανισοβαρείς, βαρύγδουπες απόψεις των σύγχρονων σοφών, χρήσιμες πληροφορίες και άντε, κάποιο θέμα ευρύτερης εγκυκλοπαιδικής ενημέρωσης. Αλλά δεν θα μπορούσε και να είναι διαφορετικό. Αφού δεν θα μπορούσε, τι θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά; Οι αρχαιοτάτων χρόνων, το είχαν βρει και ας μην ήξεραν και μάρκετινγκ (ενώ εμείς που ξέρουμε, τι καταφέρνουμε;). Λειτουργούσαν όμως με ένα αλάθητο ένστικτο και χρησιμοποιούσαν κάτι που οι μεταγενέστεροι επέπρωτο να το πουν positioning (ή όπως αλλιώς). Αυτό το κάτι, που τείνουν να το ξεχάσουν όλα τα σημερινά προϊόντα, φέρνει αποτέλεσμα. Οι εφημερίδες του προηγούμενου αιώνα (δεν πάμε πολύ πίσω, ας επιστρέψουμε μια τριακονταετία) είχαν διακριτό χαρακτήρα. Η καθεμιά είχε μια σαφή πολιτική τοποθέτηση, μιας και εκείνα τα επικολυρικά χρόνια η πολιτική ήταν σπουδαίο πράγμα. Με το που κυκλοφορούσες με μια συγκεκριμένη εφημερίδα ανά χείρας, ταυτόχρονα έκανες και δημόσια τη δήλωση περί πολιτικών φρονημάτων σου. (Εννοείται ότι με κάποιες έκανες τον ανήξερο.) Στην ίδια βάση, υπήρχαν μερικοί αρθρογράφοι και δημοσιογράφοι που από μόνοι τους αποτελούσαν στοιχείο κύρους για μια εφημερίδα. Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που κάποιος αγόραζε μια «αντίθετη» εφημερίδα, μόνο και μόνο για να διαβάσει το σχόλιο, ίσως, ακόμα και για να δει τη δουλειά ενός ευφάνταστου γελοιογράφου. Τέτοια ιερά τέρατα φαίνεται πως δεν υπάρχουν πια, ή, ακόμα κι αν ζουν ανάμεσά μας, δεν μας κάνουν εντύπωση. Επίσης, ως προς το target group, υπήρχαν κλιμακωτά οι εφημερίδες που απευθύνονταν στους «μορφωμένους» και εκείνες που ήταν ευρείας λαϊκής κατανάλωσης - κάτι που αχνά ισχύει και σήμερα. Ο χρόνος που κύλησε, εξομάλυνε τις όποιες διαφορές μεταξύ των όποιων εφημερίδων παρέμειναν ή επανακυκλοφόρησαν με νέα ταυτότητα ή κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Τα πνεύματα έγιναν (ευτυχώς, εδώ που τα λέμε) πιο ήπια, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μειώθηκαν, οι τόνοι έπεσαν (ενώ κάποτε τα πρωτοσέλιδα ήταν όλο πυρ και μανία), οι ισχυροί φανατισμοί εξέλιπαν, ακόμα και τα κόμματα έγιναν «μία από τα ίδια» - και οι εφημερίδες, λίγο ως πολύ, «μία από τα ίδια» επίσης. Ως αναγνώστες, από την πλευρά μας, βολευτήκαμε στην καλοπέρασή μας και βρήκαμε πιο ελκυστικά θέματα να ασχοληθούμε από την πολιτική ιδεολογία. Η τεχνολογία έδωσε τη χαριστική βολή: αν θέλεις μια πολύπλευρη ενημέρωση, δεν είναι ανάγκη να πας στο περίπτερο. Μπες στο διαδίκτυο να δεις το δάσος να καίγεται σε live μετάδοση και μην περιμένεις την άλλη μέρα που θα το δημοσιεύσει η εφημερίδα. Κατά συνέπεια, το περιεχόμενο -ο λόγος, από κάθε άποψη- των εφημερίδων πέρασε σε δεύτερη μοίρα και αναδύθηκαν δευτερεύοντα στοιχεία ως πρωταρχικά. Ένα είδος nouvelle cuisine του τύπου, με πρωταγωνιστή το design και τα λογής-λογής παραγεμίσματα, άσχετα αν από τη γεύση καθαυτή λείπει το αλάτι. Ο χρόνος, μιας και τον αναφέραμε, θα δείξει.
Τα κοινά των κυριακάτικων εφημερίδων
Η Ξένια Κούρτογλου σκιαγραφεί τα βασικά κοινά που αγοράζουν κυριακάτικες εφημερίδες Εδώ και αρκετά χρόνια, ως «αντίδραση» του κοινού στη στρατηγική marketing των μεγάλων εκδοτών αλλά και ως φυσική συνέπεια των κοινωνικοοικονομικών, πολιτικών και τεχνολογικών εξελίξεων, το αναγνωστικό κοινό των κυριακάτικων εφημερίδων διαχωρίζεται σε τέσσερις τυπολογίες: στους παλιούς-«παραδοσιακούς» αναγνώστες, στους «σύγχρονους επιλεκτικούς» αναγνώστες, στους «mainstream» και στους «προσφορολάγνους». Στην 1η τυπολογία κατατάσσονται κυρίως άντρες μεγαλύτερων ηλικιών, οι οποίοι ενδιαφέρονται ουσιαστικά για το περιεχόμενο της εφημερίδας και αδιαφορούν έως και ενοχλούνται από τις διάφορες προσφορές. Το κοινό αυτό αποτελεί μικρή μερίδα και φθίνει με το χρόνο. Η 2η τυπολογία αναγνωστών, που είναι και η εξέλιξη του παραδοσιακού κοινού, είναι, επίσης, κατά κύριο λόγο άντρες μεσαίων ηλικιών με ανώτερη ή ανώτατη μόρφωση. Αυτοί εκτιμούν το περιεχόμενο της εφημερίδας, ενημερώνονται πολύ λίγο μέσω τηλεόρασης, και είναι ενεργοί χρήστες internet. Η τυπολογία αυτή, επίσης μικρή σχετικά με το σύνολο του πληθυσμού, ενδιαφέρεται αρκετά για τα ένθετα περιοδικά και τα δώρα των κυριακάτικων εφημερίδων, χωρίς ωστόσο να αποτελούν αυτά το βασικό κριτήριο επιλογής τίτλου. Οι επόμενες δύο τυπολογίες αναγνωστών αποτελούν και το βασικό κορμό του κοινού των κυριακάτικων εφημερίδων. Στην τυπολογία «mainstream» ανήκουν άντρες και γυναίκες, κεντρικών ηλικιών και όλων των κοινωνικοοικονομικών τάξεων, που αγοράζουν την κυριακάτικη εφημερίδα για το σύνολο του «πακέτου» που προσφέρει, δηλαδή για την εφημερίδα, τα περιοδικά και τα δώρα. Αρκετοί από αυτούς (κυρίως οι γυναίκες) δεν αφιερώνουν πάντα χρόνο για το σώμα της εφημερίδας (μπορεί δηλαδή να την ξεφυλλίσουν γρήγορα και να μη σταθούν), αλλά διαβάζουν τα περιοδικά της και συλλέγουν τα dvd ή τα άλλα δώρα που περιέχει. Τέλος, στους «προσφορολάγνους» εντάσσονται εκείνοι που αγοράζουν κάθε Κυριακή όποιον τίτλο έχει κατά την άποψή τους την καλύτερη και μεγαλύτερη προσφορά. Το κοινό αυτό, που σε ποσοτική βάση είναι αρκετά σημαντικό, δεν ασχολείται και τόσο με το σώμα της εφημερίδας, δεν παρουσιάζει καμμία πιστότητα, διαβάζει ή απλά ξεφυλλίζει τα ένθετα περιοδικά, και θα μπορούσαμε και να το ονομάσουμε «αγοραστικό» και όχι «αναγνωστικό» κοινό, μια που είναι πολύ λίγοι εκείνοι που διαβάζουν την ίδια την εφημερίδα.
Όταν οι εφημερίδες έχουν άποψη...
Ανδρέας Θεοδωρακόπουλος, Εμπορικός Διευθυντής, ΚΜΠ Εκδοτική Όχι στην πύρρειο νίκη
Οι λόγοι της πτώσης της κυκλοφορίας του κυριακάτικου τύπου είναι πολλοί, αλλά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τους θεσμικούς και τους λόγους τακτικής.
Ως θεσμικούς λόγους θεωρώ ότι: α) Οι εκδοτικές επιχειρήσεις είναι οργανισμοί και όχι εταιρείες. β) Στερούνται τμημάτων marketing και όσες έχουν, τα έχουν υποβαθμισμένα.
Ως λόγους τακτικής θεωρώ ότι: α) Οι προσφορές ήταν στη λογική της «αρπαχτής» και όχι του στρατηγικού σχεδιασμού με αυτοσκοπό την αύξηση της πιστότητας των αναγνωστών. β) Η ύφεση στην οποία βρίσκεται η οικονομία αγγίζει και τον καταναλωτή εφημερίδων-dvd. Αν κάποιος «κόψει» την κυριακάτικη, κερδίζει περίπου 270 ευρώ το χρόνο. Αυτό αντιστοιχεί στις αγορές του super market μιας 3μελούς οικογένειας για 2 εβδομάδες. γ) Τα dvd εξαντλήθηκαν τώρα, αλλάζουν απλώς τις συσκευασίες και επαναλαμβάνουν τα ίδια dvd με άλλες συσκευασίες και από άλλες εφημερίδες. δ) Τέλος, ο αναγνώστης συνειδητοποιεί ότι αγοράζει κάτι το οποίο δεν μπορεί να το χρησιμοποιήσει λόγω χρόνου (δεν προλαβαίνει κανείς να διαβάσει στο διαθέσιμο χρόνο 250 σελίδες εφημερίδας). Δεν προλαβαίνει, επίσης, να δει όλα αυτά τα dvd, δεν ξέρει πώς να τα διαχειριστεί και στο τέλος δεν «τσιμπάει» πια στο «συλλεκτικό» το οποίο κυκλοφορεί σε 200.000 αντίτυπα. Πάντα, όμως, μέσα από την κρίση δημιουργούνται ευκαιρίες και εδώ πραγματικά παρουσιάστηκε μια. Στην Κ.Μ.Π. το κάναμε. Σχεδιάσαμε και κυκλοφορήσαμε τη Free Sunday, η οποία διανέμει σήμερα 200.000 αντίτυπα, κυκλοφορεί κάθε Κυριακή σε 22 πόλεις, 6 αστικά κέντρα επιπλέον δε σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη. Η λύση είναι ο σχεδιασμός με βάση τις ανάγκες του αναγνώστη και της κερδοφορίας της εταιρίας και όχι η πύρρειος νίκη.
Κωνσταντίνος Γέρου, Εκδότης εφημερίδας Το Άρθρο Θα πρότεινα την απαγόρευση των προσφορών
Τα αίτια της πτώσης στην κυκλοφορία: Η επίδραση του internet υπάρχει, αλλά δεν είναι σε τέτοιο βαθμό που να δικαιολογεί τη μεγάλη πτώση των κυριακάτικων εφημερίδων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της παγκόσμιας ένωσης εκδοτών εφημερίδων, στην Αμερική, όπου διαπιστώνεται η μεγαλύτερη πτώση των κυκλοφοριών των εφημερίδων, το μερίδιο αιτίας του internet δεν είναι άνω του 5%. Σε πολλές άλλες χώρες δε, παρά τη δραματικά αυξανόμενη διείσδυση του internet, οι εφημερίδες παρουσιάζουν (μικρή αλλά) αύξηση στην κυκλοφορία. Ως εκ τούτου, το internet σίγουρα δεν μπορεί να θεωρηθεί σημαντική αιτία της πτώσης των κυριακάτικων εφημερίδων. Πολύ περισσότερο η πτώση οφείλεται στο πριόνισμα από τους εκδότες του κλαδιού που καθόντουσαν μέσω της ανεξέλεγκτης υπερπροσφοράς δώρων. Δώρα που είχαν ένα προσωρινό αποτέλεσμα στην αύξηση των πωλήσεων, το οποίο βεβαίως δεν μπορούσε να συντηρηθεί μακροπρόθεσμα. Ένας άλλος βασικός λόγος ίσως είναι η παλαιολιθική δομή, την οποία διατηρεί ακόμα και σήμερα η πλειονότητα των κυριακάτικων εφημερίδων και που προφανώς δεν ελκύει τον σύγχρονο αναγνώστη.
Περιθώρια ανάκαμψης: Αν δεν αλλάξει ριζικά η δομή των εφημερίδων ώστε να καλύπτουν τις σημερινές συγκεκριμένες ανάγκες του αναγνώστη, δεν νομίζω ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο ούτε άμεσης ούτε μακροπρόθεσμης ανάκαμψης.
Τα δώρα ως βασικό κριτήριο επιλογής: Τα δώρα αποτελούν, όπως έχει αποδειχθεί, το μόνο κριτήριο για το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων εφημερίδων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι έξι μεγαλύτερες εφημερίδες καλύπτουν με τα δώρα σχεδόν το 100% του πρωτοσέλιδου τους, κάνοντας αδύνατη την ανάγνωση των θεμάτων ακόμα και για τους ελάχιστους αναγνώστες που θα ενδιαφέρονταν. Αν κοιτάξουμε δε την αναλογία πωλήσεων της ίδιας εφημερίδας στην έκδοση με δώρο και χωρίς δώρο (αναλογία που οι εκδότες κρατούν ως επτασφράγιστο μυστικό), θα δούμε ότι σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και το 90% των πωλήσεων είναι με δώρο. Χαρακτηριστικά αναφέρω, ότι η ειδική έκδοση του Άρθρου-Χωρίς Περιεχόμενο, μία έκδοση που δεν πρόσφερε δυνατότητα ανάγνωσης μιας και αποτελείτο από 24 λευκές σελίδες αλλά που συνοδευόταν και από ένα πακέτο dvd ως δώρο, πούλησε το 70% του τιράζ της.
Πρόταση: Θα πρότεινα την αυστηρή απαγόρευση κάθε είδους προσφοράς.
Έχω ύψος 2.36μ, βάρος 167 κιλά και το IQ μου αγγίζει -ίσως να έχει ξεπεράσει κιόλας- το 174! Έχω υπάρξει δεξί χέρι του Rupert, σύμβουλος του Herr Mohn και επίσημος δοκιμαστής ινδικών εδεσμάτων σε καντίνα στη Δυτική Βεγκάλη!
Τέλος, έχω τρία πτυχία. Ένα BA in Communication, Culture and Media στο Πανεπιστήμιο του εξωτικού Coventry, ένα MA in Media and Culture πάλι στο Coventry University (εύκολα αποχωρίζεσαι τέτοιο μέρος;) και ένα MSc in Marketing στο Strathclyde University.
